सादारणपणान रबर मोल्ड केल्लीं उत्पादनां मोल्डिंग प्रक्रिया करपाखातीर संबंदीत साच्यांतल्यान मोल्ड करचीं पडटात, मोल्ड पोकळींतल्यान वा मोल्ड कोरांतल्यान चड तापमान, उच्च दाबाच्या व्हल्कनीकरणा उपरांत रबराच्या उत्पादनाक सादारणपणान मोल्ड रिलीज अशें म्हण्टात. रबराच्या उत्पादनांतल्या दर्ज्याच्या दोशांचें आनी उत्पादन कार्यक्षमतायचेर जावपी परिणामाचें एक म्हत्वाचें कारण म्हळ्यार वायट डिमोल्डिंग. ताका लागून विकृती आनी भाग फाटीं पडप अशे दोश जावंक शकतात आनी कांय जाणांक साच्याचें लेगीत लुकसाण जावन सामान्य उत्पादनांत त्रास जाता. रबर उत्पादनांच्या डिमोल्डिंगाचेर परिणाम करपी प्रतिकूल घटकांचो अभ्यास करप हें उत्पादनांचो दर्जो सुनिश्चीत करपाखातीर, दोश आडावपाखातीर, स्क्रेप आडावपाखातीर आनी उत्पादन कार्यक्षमताय वाडोवपाखातीर खूब म्हत्वाचे आसा.

1. रबराच्या उत्पादनांच्या डिमोल्डिंगाचेर परिणाम करपी घटक

रबराच्या उत्पादनांचें डिमोल्डिंग सारकें नाशिल्ल्यान मुखेलपणान उत्पादन भायर काडटना तें सुटसुटीतपणान पडूंक शकना असो जाता. हाका जायत्या प्रभावी घटकांक लागून जाता, हे घटक एकामेकांच्या संबंदांत गुंतागुंतीचे आसतात आनी प्रभाव आनी अभिव्यक्तीची मापां वेगवेगळीं आसतात, तातूंत मुखेलपणान रबर उत्पादनाची रचना, साच्याची रचना आनी उत्पादन, उत्पादन प्रक्रिया, कार्य पद्दत, साच्याची देखरेख आदी आसतात.

१.१ रबर उत्पादनाच्या आराखड्याचो मोल्ड सोडपाचेर जावपी प्रभाव

रबर उत्पादनांच्या आराखड्याचो थेट परिणाम उत्पादनांच्या सोडपाचे कार्यक्षमतेक जाता, देखून उत्पादनांची रचना उत्पादनांच्या सोप्या डिमोल्डिंगाच्यो गरजां पुराय करपाक जाय. उत्पादनाच्या आराखड्यांत डिमोल्डिंगाचेर परिणाम करपी मुखेल घटक म्हळ्यार डिमोल्डिंग उतार, मोल्ड उगडून उत्पादन भायर काडपाखातीर उब्या विभाजन पृश्ठाच्या भितरल्या आनी भायल्या पृश्ठांक फावो तो डिमोल्डिंग उतार दिवचो पडटा. कांय उत्पादनांत डिमोल्डिंगाची उतार आसली तरी मोल चड ल्हान आसता आनी कांय उत्पादनांत फकत भायल्या पृश्ठाचो उतार आसता, भितरल्या पृश्ठाच्या उताराक आनी भितरल्या फास्केकडेन दुर्लक्ष करून आनी जिद्दीक; कांय उत्पादनांत उतार बिल्कुल नासता, जाका लागून उत्पादन डिमोल्डिंगांत अडचणी येतात. उत्पादन भाजल्या उपरांत उत्पादनाच्या थंडसाणीक लागून केंद्रकेंद्रीय संकुचन जाता आनी ताका लागून कोर वा पिनाचेर व्हड धरपाचें शक्त निर्माण जाता आनी ताका लागून डिमोल्डिंग करपाक आडमेळीं येतात. डिमोल्डिंग उतार वाडयल्यार हो प्रतिकार खूब उणो करूं येता आनी उतार नाशिल्ल्यान उत्पादन फाटीं पडप अशे दोशय टाळूं येतात. डिमोल्डिंग उतार हो उत्पादनाच्या आकाराकडेन आनी दाटायेकडेन संबंदीत आसता, तो चड करून प्रायोगीक रितीन थारायतात आनी सामान्य उत्पादनाची उतार 1 ° ~ 3 ° मदीं आसता.

१.२ मोल्ड सोडपाचेर मोल्ड डिझायन आनी उत्पादन हांचो प्रभाव

१.२.१ मोल्ड सोडपाचेर साच्याच्या आराखड्याचो प्रभाव

रबर सांचून रबर उत्पादनां तयार करपाखातीर एक मुखेल उपकरण, मोल्ड दाब तत्व इंजेक्शन मोल्ड, डाय कास्टिंग मोल्ड, दाब साच्याची रचना उत्पादनाच्या आकार, खाशेलपणां आनी वापराची गरज हांचेप्रमाण आसता, त्याच रबर उत्पादनांप्रमाण वेगवेगळ्या संरचनेच्या जायत्या साच्यांची रचना करपाक जाता. मोल्डाची रचणूक उत्पादनांचो दर्जो, उत्पादन कार्यक्षमताय, मोल्ड प्रक्रिया करपाची अडचण आनी सेवा आयुश्याकडेन सरळ संबंदीत आसता. देखून मोल्ड रचणुकेच्या आराखड्याचें संशोधन सामकें म्हत्वाचें. रबराच्या उत्पादनांची भूमिती योग्य आनी कांय आयामी अचूकता आसची हे खातीर साच्याचे संरचनेची रचना फुडले तत्व पाळची पडटा:

(१) रबराच्या उत्पादनांत वापरिल्ल्या पदार्थांची कठीणताय, संकुचन आनी वापराची गरज हाचेर प्रभुत्व मेळोवप आनी समजून घेवप.

(२) उत्पादनाचो आकार आनी आकृतीबंध सुनिश्चीत करप.

(३) साच्याची रचणूक सादी आनी वाजवी आसूंक जाय, सुवात विस्वासांत घेवपासारकी आसूंक जाय, स्थापणूक आनी विघटन सोयीचें आसूंक जाय आनी ती काम करपाक सोपी आसूंक जाय.

(४) साच्याच्या पोकळांची संख्या योग्य आसता, जी यंत्रणा आनी साच्याच्या वापराखातीर सोयीची आसता आनी उत्पादन कार्यक्षमताय लक्षांत घेवची पडटा.

(५) साच्याक फावो ती तांक आनी कडकपण आसपाक जाय आनी आकारान ल्हान, वजन हलकें, प्रक्रिया करपाक सोंपें आनी उत्पादन प्रक्रियेप्रमाण आसपाचो यत्न करचो.

(६) उत्पादन लोड करपाक आनी काडपाक साच्याची पोकळी सोयीची आसूंक जाय आनी वल्केनीकरण करतना रबराच्या पदार्थाचेर फावो तो दाब आसपाक जाय.

(७) साच्याची एक खाशेली अचूकता, समाप्त आनी वाजवी विभाजन पृश्ठभाग आसूंक जाय, जो सुदारप सोंपें आसता.

(८) नितळसाण करपाक सोंपें जावचें म्हूण साच्यांत रबराची खांच मोडून पडल्ली आसूंक जाय.

(९) साच्याची रचना क्रमवारी आनी प्रमाणीकरणा प्रमाण आसूंक जाय, आनी बरी बहुमुखी प्रतिभा मेळोवपाचो यत्न करचो.

मोल्ड डिझायनांतल्या गरजांवयल्यान उत्पादनांच्या डिमोल्डिंगाचेर परिणाम करपी घटकांत मोल्डाची ताठरता, डिमोल्डिंग प्रतिकार, इजेक्शन यंत्रणा आदी गजालींचो आस्पाव जाता अशें दिसून येता.

१.२.१.१ मोल्डाची कडकसाण

रबराच्या साच्यांत सादारणपणान एकत्रीत साचे वापरतात, देखून साच्यांत हस्तक्षेप फिट वा गॅप फिट आसतात. उत्पादन प्रक्रियेंत क्लॅम्पिंग शक्तीच्या वा इंजेक्शन दाबाच्या क्रियेखाला साच्याच्या भागांक लवचीक विकृतताय येवपाची शक्यताय आसता आनी साचे उगडटना ह्या विकृतींक लागून तिख्या आनी तिख्याच्या पृश्ठांमदीं घर्शण जातलें. लवचीक रिबाउंड व्हड आसल्यार ताका लागून रबर आनी साच्याच्या पृश्ठामदीं बाह्य निर्गमन शक्तय निर्माण जातली, जाका लागून चौकटीचें मध्यभाग चाप जावचें पडटा आनी रबराचें पदार्थ वक्र चौकटीच्या शिंवरांतल्यान भायर काडटात. ताका लागून साच्याचो उगडपाचो प्रतिकार वाडटा आनी ताका लागून मोल्ड काडपाक अडचणी येतात, जाका लागून उत्पादन फाटीं पडटा आनी मोल्ड लेगीत काडून उडयतात (सादारणपणान उत्पादनांत तिख्याचें स्कॅलेटन पदार्थ आसता). देखून मोल्डाच्या आराखड्यांत मोल्ड केल्ल्या भागांक फावो ती कडकता आसची हाची खात्री करची पडटा.

१.२.१.२ डिमोल्डिंग प्रतिकार

उत्पादन डिमोल्ड करतना मोल्ड उगडपाचो प्रतिकार आनी भायर सरपाचो प्रतिकार हांचेर मात करप गरजेचें आसता. मोल्ड सोडप सारकें नाशिल्ल्यान जावपी चडशे उत्पादन गुणवत्तेचे दोश हाचेकडेन संबंदीत आसतात. भायर सरपाचो प्रतिकार मुखेलपणान उत्पादनाच्या कोरामेरेनच्या धरपाच्या बळावयल्यान येता, तातूंत संकोचन, बाह्य निर्गमन, बंधन आनी रबर आनी तिख्याच्या पृश्ठांमदल्या घर्शणाक लागून जावपी शक्तीचो आस्पाव जाता. हे शक्त एक तर एकठांय येतात वा वेगवेगळ्या तरेन एकठांय येवन उत्पादनाच्या सोडपाचेर परिणाम जाता.

१.२.१.३ भायर काडपाची यंत्रणा

इजेक्शन यंत्रणेचो थेट परिणाम इजेक्शन परिणामाचेर जाता, डिमोल्डिंग इजेक्टर रॉड सादारणपणान मोल्डाच्या मध्यवर्ती सुवातेर बसयतात आनी डिमोल्डिंग इजेक्टर रॉडाचो क्रॉस-सेक्शन क्षेत्रफळ चड ल्हान आसूंक फावना, दर एकक क्षेत्रफळाक चड बळ जावचें न्हय म्हूण पातळ उत्पादनां वयल्यान मोडप वा तिख्याच्या हाडांचो विकृतताय आशिल्लीं उत्पादनां करप सोंपें आसता. व्हड क्षेत्रफळ आनी जड वजन आशिल्लीं उत्पादनां तयार करतना, इजेक्शन ऍक्शन जॅमिंग वा इजेक्टर रॉड वांकपाक लागून जावपी चड घर्शण जावचो न्हय म्हूण मोल्ड पॅडांत सुमार ¢100 मिमी.

१.२.२ मोल्ड सोडपाचेर मोल्ड तयार करपाचो प्रभाव

मोल्ड तयार करपाचे प्रक्रियेंत पोकळी, कोर पृश्ठाची खरखरीत आनी घालप संरचनेच्या संभोग पृश्ठाचो अंतर खरपणान तपासचो पडटा, नाजाल्यार ताचो परिणाम उत्पादनाच्या मोल्ड सोडपाचेर जातलो. इन्सर्ट आनी संभोग पृश्ठामदलो अंतर चड व्हड आसता, रबराक तापयल्यार द्रव गुणधर्म आसतात आनी रबराक मोल्ड भरपाचे प्रक्रियेंत निचोडपाक सोंपें आसता आनी ताका लागून दाट झिलमिल तयार जाता, जाका लागून डिमोल्डिंग आनी उत्पादन दिसपाक गंभीर आडमेळीं येतात. तेभायर खोल पोकळ पातळ वण्टीच्या उत्पादनांखातीर भायर काडटना भागाच्या पृश्ठाचेर आनी कोराचेर निर्वात तयार जाता आनी ताका लागून डिमोल्डिंग करपाक अडचणी येतात. देखून सांच तयार करतना कोरांत फावो ते हवेचो घेवपाचे बुराक आसूंक जाय वा कोराचो पृश्ठभाग तुळेन खरखरीत आसूंक जाय (उत्पादनाच्या दर्ज्याचेर परिणाम जावंक दिनासतना), जें मोल्ड सोडपाक फायदेशीर आसता.

१.३ उत्पादन प्रक्रिया मापदंडांचो मोल्ड सोडपाचेर जावपी प्रभाव

उत्पादन प्रक्रियेचे मापदंड उत्पादनांच्या गुणवत्तेच्या दोशांकडेन संबंदीत आसतात, तातूंत इंजेक्शनाचो दाब, धरपाचो दाब दाब, वल्कनीकरण तापमान, गोंदचें प्रमाण, वल्कनीकरण वेळ आदी हांचो डिमोल्डिंगाचेर व्हड परिणाम जाता. इंजेक्शनाचो दाब चड आसतना ताका लागून साच्याच्या भागांची लवचीक विकृतताय निर्माण जातली आनी बाह्य निर्गमन शक्त निर्माण जातली. धरपाचो वेळ चड आसल्यार साच्याच्या पोकळ भागांतलो दाब वाडटा, जाका लागून कटाव शक्त आनी रेणू अभिमुखताय ताण वाडटलो. त्याच वेळार धरपाचो दाब इंजेक्शन शक्त चड आसता आनी वेळ चड आसता, जाका लागून प्रक्रिया भरपाकय कारणीभूत जातली, व्हड भितरलो ताण निर्माण जातलो आनी तशेंच साच्याच्या भागांची विकृतताय वा संभोग पृश्ठांमदीं झिलमिल येतलो, जाका लागून मोल्डिंग काडप चड कठीण जातलें. वल्कनायझेशन तापमान, रबराचें प्रमाण प्रमाण, वल्कनीकरण वेळ हांचो संबंद रबराच्या संकोचन दराकडेन आसता, वल्केनायझ्ड रबर चड तापमानांत मूळ घडणुकेक परत येवप तयार करप सोंपें आसता, वल्कनीकरणा उपरांत रबराचे व्हड संकोचन दर, उरफाटें ल्हान संकुचन. रबराचें प्रमाण जितलें चड आसता, तितलेंच आकुंचन चड, रबराचें प्रमाण उणें, संकोचन ल्हान, वल्कनीकरण वेळ जितलो चड, क्रॉस-लिंकिंगाची मापां जितलीं चड, संकोचन दर ल्हान, वल्कनायझेशन वेळ उणो, क्रॉसलिंकिंग वेळाची मापां ल्हान, संकुचन दर व्हड आसता आनी प्रक्रियाचे नदरेन संकोचन दर व्हड आसता, द अंडर-व्हल्कनीकरणांत वा दर-व्हल्कनीकरणांत संकोचन दर व्हड आसता आनी उण्यांत उणें संकोचन दर फकत सकारात्मक वल्कनीकरण बिंदूचेर व्हड आसता आनी जटिल कोर आनी इन्सर्ट संरचना आशिल्ल्या साच्याचें धरपाचें बळय व्हड आसता, जें उत्पादनाच्या डिमोल्डिंगाक फायदेशीर नासता.

१.४ मोल्ड सोडपाचेर ऑपरेशन पद्दतीचो प्रभाव

समान रबर पदार्थ वापरप आनी समान प्रक्रिया प्रवाह वापरप अशा बऱ्या रचणुकेच्या साच्यांची जोडी, वेगवेगळ्या ऑपरेटर कुशळटायेक आनी पद्दतींक लागून मेळिल्लो सोडपाचो परिणामूय वेगळो आसता. देखून बरो डिमोल्डिंग परिणाम मेळोवपाखातीर उत्पादनाची डिमोल्डिंग पद्दत वळखुप आनी ताचेर प्रभुत्व मेळोवप गरजेचें आसता. हांगा कांय वाजवी सोडपाच्यो पद्दती आसात:

(१) रबर उत्पादनांखातीर साच्याच्या पोकळ भागांतल्यान आनी साच्याच्या कोरांतल्यान उत्पादनां काडपाची एक पद्दत म्हळ्यार हाताच्या आदारान डिमोल्डिंग करप, जी ल्हान विंगड विंगड भागांक आनी चड कठीणताय आशिल्ल्या रबर उत्पादनांक योग्य आसता.

(२) यांत्रिक डिमोल्डिंग चड करून इंजेक्शन मोल्डिंग मोल्ड, डाय-कास्टिंग मोल्ड आनी हेर व्हड रबर उत्पादनांखातीर वापरतात.

(३) हवेंतल्यान मोल्डिंग करप म्हळ्यार संपीडित हवेचो वा निर्वात सोंसपाचो कप वापरून उत्पादनां काडप, ताचें सगळ्यांत व्हडलें खाशेलपण म्हळ्यार: साच्याची रचणूक सोपी करप, उगडपाचो आनी बंद करपाचो वेळ उणो करप, कामगारांची तीव्रता उणी करप आनी उत्पादन कार्यक्षमताय वाडोवप.

(४) विकृतीकरण डिमोल्डिंग म्हळ्यार मुखेलपणान रबराची लवचीकता आनी बरी लांबाय वापरप, सक्तीन संपीडन वा विस्तार विकृतीकरण वापरून विकृतीकरण परिणाम मेळोवप.

(५) मोल्ड कोर डिमोल्डिंग म्हळ्यार डिमोल्डिंग करतना मध्य मोल्ड कोराक नॉक आउट करप वा दाबप, आनी मागीर मोल्ड डिमोल्ड करपाखातीर उगडप, जें उत्पादनाचो दर्जो आनी डिमोल्डिंग परिणाम सुनिश्चीत करपाक फायदेशीर थारता.

(६) चड जटिल वा इन्सर्ट आशिल्ल्या उत्पादनांक इन्सर्ट डिमोल्डिंग योग्य आसता.

१.५ मोल्ड सोडपाचेर मोल्ड सांबाळपाचो प्रभाव

वाजवी रचणूक आशिल्ली मोल्डांची जोडी, ताची सेवा आयुश्य वाडोवपा खातीर आनी उत्पादनाची गुणवत्ता सुनिश्चीत करपा खातीर, काळजीपूर्वक वापरपा वांगडाच, तुमी मोल्ड देखरेखीचेरूय लक्ष दिवंक जाय. मोल्ड वापरल्या उपरांत सकयल दिल्ल्यो वस्तू तपासच्यो पडटात:

(१) साच्याची विकृतताय आसा काय ना, खास करून साच्याची पोकळी वा साच्याची चौकट. साच्याचें विकृतीकरण जाले उपरांत तिख्याच्या स्कॅलेटन वा चड कठीणतायेन रबराच्या उत्पादनांचें डिमोल्डिंग करपाक तें फावशी नासता.

(२) संभोग भागांत शिथिल जावप आनी केंस ओडप जाता काय ना. मोल्ड सुटलो आनी ओडलो तेन्ना अंतर आनी चिन्नां आसतलीं आनी रबराचें साहित्य निचोडल्या उपरांत मोल्ड सोडप कठीण जाता, आनी उत्पादन फाडप लेगीत कठीण जाता.

(३) स्थिती विस्वासांत घेवपासारकी आसा काय ना. सादारणपणान साच्याची पोकळी एकठांय केल्ल्या जायत्या साच्यांपसून तयार जाता आनी चुकीची सुवात केल्यार साच्यांत अंतर वा विकृतताय निर्माण जातली.

(४) साच्याच्या पोकळ भागाचो पृश्ठभाग गुळगुळीत आसता काय ना आनी गंदगीची परिस्थिती कशी आसता. मोल्ड पोकळी गंज वा गंदगी जाले उपरांत डिमोल्डिंग प्रक्रियेंत व्हड घर्शण निर्माण जातलें, जें उत्पादनाच्या डिमोल्डिंगाक फायदेशीर नासता.

(५) साच्यांतले जंगम जुळपी कोर आनी इजेक्टर ऍक्सेसरीज पुराय आसात काय ना.

वयलीं समस्या आसल्यार साच्याची दुरुस्ती, निवळ करप, गंज आडावप आदी करचें.

२ जतनाय घेवप

वयल्यान उत्पादनांच्या डिमोल्डिंगाचेर वेगवेगळ्या घटकांच्या प्रभावाचें विश्लेशण केलां, आनी दर एका प्रभावी घटकाखातीर ताचे अनुरूप प्रतिकार उपाय मुखार दवरल्यात. मोल्ड सोडप बरे जावचें न्हय म्हूण मुळावे उपाय उकडून उकडून उडोवंक मेळटात:

(१) उत्पादनाची रचणूक डिमोल्ड करप सोंपें आसता, आनी डिमोल्डिंगाची फावो ती उतार आसूंक जाय.

(२) साच्याची रचणूक वाजवी आसता आनी साच्याची कडकपण शक्य तितली सुदारतात.

(३) उत्पादन प्रक्रियेचे मापदंड वाजवीपणान थारावप.

(४) कामगारांची संचालन पातळी सुदारप.

(५) मोल्ड सांबाळपाचेर लक्ष दिवप.

(६) घर्शण उणें करून फावो तें मोल्ड रिलीज एजंट वापरचें.

(७) वाजवी आनी योग्य चिकटपणा सूत्र वेंचून काडात.