بەگشتی، بەرهەمە قاڵبکراوەکانی لاستیک دەبێت لە ڕێگەی قاڵبی گونجاوەوە بۆ پرۆسێسی قاڵبکردن قاڵب بکرێن، بەرهەمێکی لاستیک دوای پلەی گەرمی بەرز، ڤولکانیزەکردنی پەستانی بەرز، لە بۆشایی قاڵب یان ناوەکی قاڵبەوە بە شێوەیەکی باو بە ئازادکردنی قاڵب ناسراوە. خراپی داماڵینی قاڵب یەکێکە لە هۆکارە گرنگەکانی کەموکوڕی کوالیتی بەرهەمە لاستیکییەکان و کاریگەری لەسەر کارایی بەرهەمهێنان. دەتوانێت ببێتە هۆی کەموکوڕی وەک شێواندن و دڕانی بەشەکانی و تەنانەت هەندێکیان زیان بە قاڵبەکە دەگەیەنن و کێشە بۆ بەرهەمهێنانی ئاسایی دروست دەکات. لێکۆڵینەوە لەو هۆکارە نالەبارە کە کاریگەرییان لەسەر داماڵینی قاڵبی بەرهەمە لاستیکییەکان هەیە، گرنگییەکی زۆری هەیە بۆ دڵنیابوون لە کوالیتی بەرهەمەکان، ڕێگریکردن لە کەموکوڕی، ڕێگریکردن لە خراپبوون و باشترکردنی کارایی بەرهەمهێنان.

1. ئەو هۆکارانەی کاریگەرییان لەسەر داماڵینی قاڵبی بەرهەمە لاستیکییەکان هەیە

خراپی داماڵینی قاڵبی بەرهەمە لاستیکییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی بەو مانایەیە کە کاتێک بەرهەمەکە دەردەچێت، ناتوانێت بە ئاسانی بکەوێت. ئەمەش بەهۆی چەندین هۆکاری کاریگەرەوەیە، ئەم هۆکارانە لە پێوەندی لەگەڵ یەکتردا ئاڵۆزن، هەروەها پلەی کاریگەری و دەربڕینیان جیاوازە، بە شێوەیەکی سەرەکی بریتین لە دیزاینی بەرهەمی لاستیک، دیزاین و بەرهەمهێنانی قاڵب، پرۆسەی بەرهەمهێنان، شێوازی کارکردن، چاککردنەوەی قاڵب و هتد.

1.1 کاریگەری دیزاینی بەرهەمی لاستیک لەسەر دەردانی قاڵب

دیزاینی بەرهەمە لاستیکییەکان ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئەدای دەردانی بەرهەمەکان هەیە، بۆیە دیزاینی بەرهەمەکان دەبێت پێداویستییەکانی داماڵینی ئاسانی بەرهەمەکان بەدی بهێنێت. هۆکاری سەرەکی کاریگەری لەسەر داماڵینی قاڵب لە دیزاینی بەرهەمەکەدا بریتییە لە مەودای داماڵینی قاڵب، بۆ ئەوەی قاڵبەکە بکرێتەوە و بەرهەمەکە دەربهێنرێت، پێویستە ڕووی ناوەوە و دەرەوەی ڕووی جیاکردنەوەی ڕاست بە مەودای دیمۆڵدینگ بەس دابین بکرێت. هەرچەندە هەندێک بەرهەم مەودای داماڵینی قاڵبیان هەیە، بەڵام بەهاکەیان زۆر بچووکە و هەندێک بەرهەمیش تەنها مەودای ڕووی دەرەوەیان هەیە، بە پشتگوێخستنی مەودای ڕووی ناوەوە و بڕبڕەی ناوەوە و کۆڵنەدان؛ هەندێک بەرهەم بە هیچ شێوەیەک مەیلیان نییە، ئەمەش کێشە بۆ داماڵینی بەرهەمەکە دەهێنێتە ئاراوە. دوای ئەوەی بەرهەمەکە دەکوڵێنرێت، بچووکبوونەوەی ناوەندی بەهۆی ساردبوونەوەی بەرهەمەکەوە ڕوودەدات، ئەمەش هێزێکی گەورەی ڕاگرتن لەسەر ناوەکی یان پێنەکە بەرهەم دەهێنێت، ئەمەش ڕێگری دەکات لە داماڵینی قاڵبەکە. ئەگەر مەودای داماڵینی قاڵب زیاد بکرێت، دەتوانرێت ئەم بەرگرییە بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بکرێتەوە، هەروەها دەتوانرێت دوور بخرێتەوە لە کەموکوڕیەکانی وەک دڕانی بەرهەمەکە بەهۆی نەبوونی مەودا. مەودای داماڵینی قاڵب پەیوەندی بە شێوە و ئەستووری بەرهەمەکەوە هەیە، بەزۆری بە شێوەیەکی ئەزموونی دیاری دەکرێت، و مەودای بەرهەمی گشتی لە نێوان 1 ° ~ 3 ° دایە.

1.2 کاریگەری دیزاین و بەرهەمهێنانی قاڵب لەسەر دەردانی قاڵب

1.2.1 کاریگەری دیزاینی قاڵب لەسەر دەردانی قاڵب

قاڵبی لاستیک یەکێکە لە ئامێرە سەرەکییەکانی بەرهەمهێنانی بەرهەمی لاستیک، پرەنسیپی پەستانی قاڵب دەتوانرێت دابەش بکرێت بەسەر قاڵبی دەرزی، قاڵبی دای کاستینگ، دیزاینی قاڵبی پەستان بەپێی شێوە و تایبەتمەندی و پێداویستییەکانی بەکارهێنانی بەرهەمەکە، بەپێی هەمان بەرهەمی لاستیک بۆ دیزاینکردنی چەند قاڵبێک بە پێکهاتەی جیاواز. پێکهاتەی قاڵب پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە کوالیتی بەرهەمەکان، کارایی بەرهەمهێنان، سەختی پرۆسێسکردنی قاڵب و تەمەنی خزمەتگوزارییەوە هەیە. بۆیە توێژینەوەی دیزاینی پێکهاتەی قاڵب زۆر گرنگە. بۆ ئەوەی دڵنیا بین لەوەی کە بەرهەمە لاستیکییەکان ئەندازەیی دروستیان هەیە و وردبینییەکی ڕەهەندی دیاریکراویان هەیە، دیزاینی پێکهاتەی قاڵب پێویستە ئەم بنەمایانەی خوارەوە پەیڕەو بکات:

(1) شارەزابوون و تێگەیشتن لە ڕەقیی و بچووکبوونەوە و پێداویستییەکانی بەکارهێنانی ئەو مادانەی کە لە بەرهەمە لاستیکییەکان بەکاردەهێنرێن.

(2) دڵنیابوون لە شێوە و کۆنتۆری بەرهەمەکە.

(3) پێکهاتەی قاڵبەکە دەبێت سادە و گونجاو بێت، شوێنی جێگیرکردنەکەی جێی متمانە بێت، دانان و هەڵوەشاندنەوەکە گونجاو بێت، هەروەها کارپێکردنی ئاسان بێت.

(4) ژمارەی بۆشاییەکانی قاڵب گونجاوە، کە گونجاوە بۆ ئامێری و بەکارهێنانی قاڵب، و پێویستە کارایی بەرهەمهێنان لەبەرچاو بگرێت.

(5) قاڵبەکە دەبێت هێز و ڕەقبوونی پێویستی هەبێت، و هەوڵبدات لە شێوەدا بچووک بێت و کێشی سووک بێت و ئاسان بێت بۆ پرۆسێسکردن و لەگەڵ پرۆسەی بەرهەمهێناندا بگونجێت.

(6) بۆشایی قاڵبەکە دەبێت گونجاو بێت بۆ بارکردن و دەرهێنانی بەرهەمەکە، و لە کاتی ڤولکانکردندا، مادەی لاستیکەکە دەبێت پەستانی پێویستی هەبێت.

(7) قاڵبەکە دەبێت وردبینییەکی دیاریکراو و تەواوکردن و ڕووی جیابوونەوەی گونجاوی هەبێت، کە ئاسانە بۆ بڕین.

(8) قاڵبەکە پێویستە چەقۆیەکی لاستیکیی شکاوی هەبێت بۆ ئەوەی پاککردنەوەی ئاسانتر بێت.

(9) دیزاینی قاڵبەکە دەبێت لەگەڵ زنجیرەیی و ستانداردکردندا بگونجێت، و هەوڵبدات بۆ گشتگیربوونی باش.

لە پێداویستییەکانی دیزاینی قاڵبەوە، دەتوانرێت بزانرێت کە ئەو هۆکارانەی کاریگەرییان لەسەر داماڵینی قاڵب هەیە بریتین لە ڕەقبوونی قاڵب، بەرگری لە قاڵبدان، میکانیزمی دەرکردن و هتد.

1.2.1.1 ڕەقبوونی قاڵب

قاڵبی لاستیک بەگشتی قاڵبی تێکەڵاو بەکاردەهێنێت، بۆیە جێگیربوونی تێکەڵاو یان جێگیربوونی بۆشایی لە قاڵبەکاندا هەیە. لە پرۆسەی بەرهەمهێناندا، لە ژێر کارکردنی هێزی گرتن یان پەستانی دەرزیدا، بەشەکانی قاڵب تووشی شێواندنی لاستیکی دەبن و کاتێک قاڵبەکە دەکرێتەوە، ئەم شێواندنانە دەبێتە هۆی خۆلێدان لە نێوان ڕووی پۆڵا و پۆڵا. ئەگەر گەڕانەوەی لاستیکەکە گەورە بێت، ئەوا دەبێتە هۆی هێزی دەرهێنان لە نێوان لاستیکەکە و ڕووی قاڵبەکەدا، کە ناوەندی چوارچێوەکە ناچار دەکات ببێتە کەوانە، و مادەی لاستیکەکە لە درزی چوارچێوە کێشراوەکەوە دەردەهێنرێت. لە ئەنجامدا بەرگری کردنەوەی قاڵبەکە زیاد دەکات، لە ئەنجامدا کێشە لە داماڵینی قاڵبدا دروست دەبێت، دەبێتە هۆی دڕانی بەرهەمەکە و تەنانەت قاڵبەکەش بڕوخێت (بەزۆری بەرهەمەکە مادەیەکی ئێسکەپەیکەری پۆڵاینی هەیە). بۆیە دیزاینی قاڵب دەبێت دڵنیابێت لەوەی کە بەشە قاڵبکراوەکان ڕەقبوونی پێویستیان هەیە.

1.2.1.2 بەرگری لە داماڵینی قاڵب

کاتێک بەرهەمەکە دیمۆڵد دەکرێت، پێویستە زاڵ بێت بەسەر بەرگری کردنەوەی قاڵب و بەرگری دەرچوون. زۆربەی ئەو کەموکوڕیانەی کوالیتی بەرهەمەکە بەهۆی خراپی دەردانی قاڵبەوە دروست دەبن پەیوەندییان بەمەوە هەیە. بەرگری دەرهێنان بە شێوەیەکی سەرەکی لە هێزی ڕاگرتنی بەرهەمەکەوە دێت بۆ ناوەکی، لەوانە ئەو هێزەی کە بەهۆی بچووکبوونەوە، دەرهێنان، بەستنەوە و خۆلێدان لە نێوان ڕووی لاستیک و پۆڵادا دروست دەبێت. ئەم هێزانە یان کۆدەبنەوە یان بە شێوازی جیاواز کۆدەبنەوە بۆ ئەوەی کاریگەرییان لەسەر دەردانی بەرهەمەکە هەبێت.

1.2.1.3 میکانیزمی دەرکردن

میکانیزمی دەرهێنان ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر کاریگەری دەرهێنان دەبێت، داری دەرهێنەری دیمۆڵدکردن بەگشتی لە شوێنی ناوەندی قاڵبەکەدا دادەنرێت، هەروەها ڕووبەری بڕبڕەی داری دەرهێنەری دیمۆڵدینگ نابێت زۆر بچووک بێت، بۆ ئەوەی ڕێگری لە هێزی زیادە بکرێت بۆ هەر یەکەیەک لە ڕووبەرێکدا، ئاسانە بەرهەمە تەنکەکان دروست بکرێت کە سەرەوە بشکێت یان بەرهەمەکان بە شێواندنی ئێسکەپەیکەری پۆڵا. لە کاتی بەرهەمهێنانی بەرهەمەکان بە ڕووبەری گەورە و کێشی قورس، بۆ ئەوەی ڕێگری لە خۆلێدانێکی زۆر بکرێت کە بەهۆی جامبوونی کردارەکانی دەرکردن یان چەمانەوەی داری دەرهێنەرەوە دروست دەبێت، پێویستە پادی قاڵبەکە بە بلۆکێکی ڕێنمایی داماڵینی قاڵب کە نزیکەی ¢100 ملم بێت، یان زیاتر ڕێکخستنی کۆبوونەوەی داری دەرهێنەری قاڵب، بەڵام پێویستە هاوسەنگ بێت.

1.2.2 کاریگەری دروستکردنی قاڵب لەسەر دەردانی قاڵب

لە کاتی پرۆسەی دروستکردنی قاڵبدا، پێویستە بە توندی پشکنینی بۆشایی، زبری ڕووی ناوەکی و بۆشایی ڕووی جووتبوونی پێکهاتەی ئینسەرت بکرێت، ئەگەرنا کاریگەری لەسەر دەردانی قاڵبی بەرهەمەکە دەبێت. بۆشایی نێوان ئینسەرت و ڕووی جووتبوون زۆر گەورەیە، لاستیکەکە تایبەتمەندی شلەی هەیە کاتێک گەرم دەکرێت، هەروەها لاستیکەکە بە ئاسانی لە کاتی پرۆسەی پڕکردنەوەی قاڵبدا فشاری لەسەرە، ئەمەش فلاشێکی ئەستوور دروست دەکات، ئەمەش بە شێوەیەکی جددی ڕێگری دەکات لە داماڵینی قاڵب و دەرکەوتنی بەرهەمەکە. جگە لەوەش بۆ بەرهەمە دیوارە تەنکەکانی بۆشایی قووڵ، کاتێک دەردەکرێن، بۆشایی لەسەر ڕووی بەشەکە و ناوکەکە دروست دەبێت، لە ئەنجامدا کێشە لە داماڵینی قاڵبدا دروست دەبێت. بۆیە کاتێک قاڵبەکە دروست دەکرێت، ناوکەکە دەبێت کونەکانی وەرگرتنی هەوای گونجاوی هەبێت یان ڕووی ناوکەکە تاڕادەیەک زبر بێت (بەبێ ئەوەی کاریگەری لەسەر کوالیتی بەرهەمەکە هەبێت)، ئەمەش لەبارە بۆ دەردانی قاڵبەکە.

1.3 کاریگەری پارامێتەرەکانی پرۆسەی بەرهەمهێنان لەسەر دەردانی قاڵب

پارامێتەرەکانی پرۆسەی بەرهەمهێنان پەیوەندییان بە کەموکوڕیەکانی کوالیتی بەرهەمەکانەوە هەیە، لەنێویاندا پەستانی دەرزی، پەستانی پەستانی ڕاگرتن، پلەی گەرمی ڤولکانکردن، ناوەڕۆکی چەسپ، کاتی ڤولکانکردن و هتد کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر داماڵینی قاڵب هەیە. کاتێک پەستانی دەرزی زۆر بەرز دەبێتەوە، دەبێتە هۆی شێواندنی لاستیکیی بەشەکانی قاڵب و دەبێتە هۆی هێزی دەرهێنان. ئەگەر کاتی ڕاگرتن زۆر درێژ بێت، پەستانی ناو بۆشایی قاڵبەکە زیاد دەکات، ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی هێزی بڕین و فشاری ئاراستەکردنی گەردیلەیی. لە هەمان کاتدا هێزی دەرزی لێدانی پەستانی ڕاگرتن زۆر بەرزە و کاتەکە زۆر درێژە، ئەمەش دەبێتە هۆی پڕکردنەوەی پرۆسەکە و فشاری ناوەوەی گەورە بەرهەم دەهێنێت، هەروەها دەبێتە هۆی شێواندنی بەشەکانی قاڵب یان فلاش لە نێوان ڕووکارەکانی جووتبووندا، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کە داماڵینی قاڵبەکە قورستر بێت. پلەی گەرمی ڤولکانکردن، ڕێژەی ناوەڕۆکی لاستیک، کاتی ڤولکانزەکردن پەیوەندییان بە ڕێژەی بچووکبوونەوەی لاستیکەوە هەیە، لاستیکی ڤولکانزەکراو ئاسانە بۆ بەرهەمهێنان گەڕانەوە بۆ دیاردەی سەرەتایی لە پلەی گەرمی بەرزدا، ڕێژەی بچووکبوونەوەی گەورەی لاستیک دوای ڤولکانزەکردن، بە پێچەوانەوە، بچووکبوونەوەی بچووک. تا ڕێژەی ناوەڕۆکی لاستیک زیاتر بێت، بچووکبوونەوە زیاتر بێت، ڕێژەی لاستیک کەمتر بێت، بچووکبوونەوەی بچووکترە، کاتی ڤولکانزەکردن درێژتر دەبێت، پلەی پەیوەندی بڕبڕەیی زیاتر دەبێت، ڕێژەی بچووکبوونەوەی بچووک دەبێت، کاتی ڤولکانکردنی کورتە، پلەی بچووکی کاتی پەیوەندی بڕبڕەیی، ڕێژەی بچووکبوونەوە گەورە دەبێت، و ڕێژەی بچووکبوونەوە گەورە دەبێت لە ڕووی پرۆسەوە، ئەو... ڕێژەی بچووکبوونەوە لە ژێر ڤولکانزەکردن یان هەر ڤولکانکردنێکدا گەورەیە، و کەمترین ڕێژەی بچووکبوونەوە تەنها لە خاڵی ڤولکانکردنی ئەرێنیدا گەورەیە، و هێزی ڕاگرتنی قاڵبەکە کە ناوەکی ئاڵۆز و پێکهاتەی ئینسەرتی هەیە هەروەها گەورەیە، کە لەبار نییە بۆ داماڵینی قاڵبی بەرهەمەکە.

1.4 کاریگەری شێوازی کارکردن لەسەر دەردانی قاڵب

جووتێک قاڵبی باش پێکهاتەدار، وەک بەکارهێنانی هەمان مادەی لاستیک و بەکارهێنانی هەمان ڕەوتی پرۆسێس، بەهۆی لێهاتوویی و شێوازە جیاوازەکانی بەڕێوەبەر، کاریگەری ئازادکردنی بەدەست هاتوویش جیاوازە. بۆیە پێویستە ئاشنا بیت و شارەزا بیت لە شێوازی داماڵینی بەرهەمەکە بۆ ئەوەی کاریگەرییەکی باشی دیمۆڵدینگ بەدەست بهێنیت. لێرەدا چەند شێوازێکی ئازادکردنی گونجاو دەخەینەڕوو:

(1) داماڵینی قاڵبی دەستی یەکێکە لە ڕێگاکانی بەرهەمە لاستیکییەکان بۆ دەرهێنانی بەرهەم لە بۆشایی قاڵب و ناوەکی قاڵب، کە گونجاوە بۆ بەشە بچووکە هەمەجۆرەکان و بەرهەمە لاستیکییەکان بە ڕەقبوونی بەرز.

(2) داماڵینی قاڵبی میکانیکی زیاتر بۆ قاڵبی قاڵبی دەرزی و قاڵبی دایکاستینگ و بەرهەمە لاستیکییەکانی تری گەورە بەکاردەهێنرێت.

(3) دەرهێنانی قاڵبی هەوا بریتییە لە بەکارهێنانی هەوای پاڵەپەستۆکراو یان کوپێکی مژینی بۆشایی بۆ دەرهێنانی بەرهەمەکان، تایبەتمەندییە گەورەکەی بریتییە لە: ئاسانکردنی پێکهاتەی قاڵبەکە، کورتکردنەوەی کاتی کردنەوەی و داخستنی، کەمکردنەوەی چڕی کار، و باشترکردنی کارایی بەرهەمهێنان.

(4) شێواندنی قاڵب بە شێوەیەکی سەرەکی بەکارهێنانی لاستیکی و درێژبوونەوەی باشی لاستیک، بە بەکارهێنانی پاڵەپەستۆی زۆرەملێ یان شێواندنی درێژبوونەوە، بەجۆرێک کە کاریگەری داماڵینی قاڵب بەدەست بهێنرێت.

.

(6) ئینسەرت دیمۆڵدینگ گونجاوە بۆ ئاڵۆزتر یان ئەو بەرهەمانەی کە ئینسەرتیان هەیە.

1.5 کاریگەری پاراستنی قاڵب لەسەر دەردانی قاڵب

جووتێک قاڵب کە پێکهاتەیەکی گونجاوی هەبێت، بەمەبەستی درێژکردنەوەی تەمەنی خزمەتگوزارییەکەی و دڵنیابوون لە کوالێتی بەرهەمەکە، جگە لە بەکارهێنانی ورد، پێویستە گرنگی بە چاککردنەوەی قاڵبیش بدەیت. دوای بەکارهێنانی قاڵبەکە دەبێت ئەم شتانەی خوارەوە پشکنینیان بۆ بکرێت:

(1) ئایا قاڵبەکە شێواوە، بە تایبەت بۆشایی قاڵبەکە یان چوارچێوەی قاڵبەکە. دوای شێواندنی قاڵبەکە، لەبار نییە بۆ داماڵینی قاڵبی بەرهەمە لاستیکییەکان بە ئێسکەپەیکەری پۆڵا یان ڕەقبوونی بەرز.

(٢) ئایا شلبوونەوە و ڕاکێشانی قژ لە بەشی جووتبووندا هەیە یان نا. کاتێک قاڵبەکە شل دەبێتەوە و دەکێشرێت بۆشایی و نیشانە دروست دەبێت و دوای ئەوەی مادەی لاستیکەکە دەچەمێنرێتەوە، ئەستەمە قاڵبەکە ئازاد بکرێت، تەنانەت بەرهەمەکەش بدڕێت.

(٣) ئایا جێگیرکردنەکە جێی متمانەیە یان نا. بۆشایی قاڵبەکە بەگشتی لە چەندین قاڵب دروستکراوە کە پێکەوە دانراون، و شوێنی هەڵە دەبێتە هۆی بۆشایی یان شێواندنی قاڵبەکە.

(4) ئایا ڕووی بۆشایی قاڵبەکە نەرمە و دۆخی پیسبوون چۆنە. دوای ئەوەی بۆشایی قاڵبەکە ژەنگاوی یان پیس بوو، لە کاتی پرۆسەی داماڵینی قاڵبەکەدا خۆلێدانێکی گەورە دروست دەبێت، کە ئەمەش لەبار نییە بۆ داماڵینی قاڵبەکە.

(5) ئایا ناوەکی هاوتاکردنی جوڵاو و ئیکسسواراتەکانی دەرهێنەر لە قاڵبەکەدا تەواو بوون یان نا.

ئەگەر ئەو کێشانەی سەرەوە هەبوو، پێویستە قاڵبەکە چاک بکرێتەوە، پاک بکرێتەوە، دژە ژەنگ و هتد.

2 ڕێوشوێنی خۆپارێزی

ئەوانەی سەرەوە کاریگەری هۆکارە جیاوازەکان لەسەر داماڵینی قاڵبی بەرهەمەکان شی دەکاتەوە، و ڕێوشوێنی بەرپەرچدانەوەی هاوتا بۆ هەر هۆکارێکی کاریگەر دەخاتە ڕوو. ڕێوشوێنە بنەڕەتییەکان بۆ دوورکەوتنەوە لە خراپی دەردانی قاڵب دەتوانرێت بکوڵێنرێت بۆ:

(1) پێکهاتەی بەرهەمەکە ئاسانە بۆ داماڵین، و پێویستە مەودای بڕینی بڕبڕەی پێویست هەبێت.

(2) پێکهاتەی قاڵبەکە گونجاوە، و ڕەقبوونی قاڵبەکە تا دەتوانرێت باشتر دەکرێت.

(3) بە شێوەیەکی مەنتقی پارامێتەرەکانی پرۆسەی بەرهەمهێنان دیاری بکە.

(4) باشترکردنی ئاستی کارکردنی کرێکاران.

(5) گرنگیدان بە پاراستنی قاڵب.

(6) کەمکردنەوەی خۆلێدان و بەکارهێنانی مادەی ئازادکردنی قاڵبی گونجاو.

(7) فۆرمولەی چەسپاوی گونجاو و گونجاو هەڵبژێرە.