१ कच्चे रबरस्य चयनम्
प्लेट हीट एक्सचेंजर रबर गैसकेट एकस्मिन् समये उच्चतापमानस्य गैसपक्षेण, उच्चदाबस्य भूमिकायाः जलपक्षेण, अपि च वायुना सह सम्पर्कः भवति, कार्यस्थितयः अधिकमागधाः सन्ति। अतः पदार्थः अतीव उत्तमः तापसंपीडनप्रतिरोधकः भवेत्, जलस्य माध्यमं तस्य वाष्पं च सहितुं शक्नोति । एतादृशेषु परिस्थितिषु, EPDM इत्यस्य 40% ~ 50 % इत्यस्य प्रोपलीनद्रव्यमानभागं चयनं कर्तव्यम्, यतः एषः प्रकारः EPDM लोचः सर्वोत्तमः अस्ति ।
तृतीयमोनोमरस्य उच्चद्रव्यमानभागयुक्ते ईपीडीएम इत्यस्य लोचः उत्तमः न्यूनसंपीडनसमूहः च भवति; तथापि क्रॉस्-लिङ्किङ्गस्य उच्चपदवीकारणात् भङ्गसमये तन्यबलं, विस्तारः च न्यूनः भवति, वृद्धत्वप्रतिरोधः अपि दुर्बलः भवति तदतिरिक्तं तृतीयमोनोमररूपेण ENB इत्यनेन सह EPDM इत्यस्य वृद्धत्वप्रतिरोधः HD युक्तस्य EPDM इत्यस्य अपेक्षया उत्तमः भवति ।
२ चिकित्साप्रणाली
सामान्यतया ईपीडीएम रबरस्य वल्केनाइजेशनं द्विविधं वल्केनाइजेशनप्रणालीभिः कर्तुं शक्यते : पेरोक्साइड् तथा सल्फरपीतवल्केनाइजेशनम् । पेरोक्साइड-वल्केनाइजेशन-प्रणाल्याः क्रॉस्-लिङ्किङ्ग्-बन्ध-संरचना सीसी-बन्धः भवति, यदा तु सल्फर-वल्केनाइजेशन-प्रणाल्याः क्रॉस्-लिङ्किङ्ग्-बन्ध-संरचना सीएस-बन्धः भवति सीसी-बन्धः सीएस-बन्धस्य अपेक्षया अधिकताप-स्थिरः भवति, अतः उच्च-तापमान-प्रतिरोधी ईपीडीएम-रबरस्य पेरोक्साइड्-इत्यनेन वल्केनाइज्ड् भवति । सर्वाधिकं प्रयुक्तं पेरोक्साइड् डीसीपी अस्ति । डीसीपी-मात्रायाः वृद्ध्या सह वल्केनाइज्ड् रबरः क्रमेण प्रारम्भिक-अण्डर-सल्फरीकरणात्, न्यून-बलात्, बृहत्-विकृतितः च बलस्य वृद्धि-विकृति-क्षय-पर्यन्तं परिणमति ततः वल्कनीकरणस्य प्रमाणं अधिकं वर्धते, बलं न्यूनीकर्तुं आरभते, विकृतिः न्यूनतमं भवति; अन्ते वल्केनाइजिंगकारकस्य अतिरिक्ततायाः अनन्तरं आणविकशृङ्खलायाः भागः श्रृङ्खलायाः अवनतिं भङ्गयितुं आरभते, बलं निरन्तरं न्यूनं भवति, विकृतिः च क्रमेण वर्धते
3.पूरकः
ईपीडीएम अस्फटिकीयरबरस्य अस्ति, कच्चे रबरस्य बलं अधिकं नास्ति। परन्तु सुदृढीकरणपूरकं योजयित्वा बलं बहु वर्धते । सुदृढीकरणपूरकस्य सामान्यतया तापप्रतिरोधस्य उपरि अल्पः प्रभावः भवति, परन्तु पूरकस्य परिमाणं वर्धयित्वा अद्यापि रबरस्य तापप्रतिरोधस्य उन्नयनार्थं साहाय्यं भवति, परन्तु व्ययस्य न्यूनीकरणं अपि भवति
यथा यथा कार्बनब्लैकस्य ग्रेडः वर्धते तथा तथा संपीडनसमूहः न्यूनः भवति, लोचः वर्धते, बलं च न्यूनीभवति । एन९९० कार्बनब्लैक् इत्यस्य बलं अतीव न्यूनं भवति, उत्पादनस्य नियन्त्रणं च कठिनं भवति, अतः तस्य उपयोगः न भवति । N762 कार्बनब्लैक् इत्यस्य चयनेन न्यूनसंपीडनसेट् मूल्यं प्राप्तुं शक्यते । कार्बनब्लैकस्य प्रसारस्य सुविधायै उत्तमं प्रसंस्करणप्रदर्शनं प्राप्तुं च प्लास्टिसाइजरपैराफिनतैलस्य अल्पमात्रायां चयनं कुर्वन्तु, यत् एथिलीनप्रोपाइलीनरबरेन सह अतीव सङ्गतम् अस्ति
4. क्रॉसलिङ्किंग एजेण्ट्
ईपीडीएम इत्यस्य मुख्यशृङ्खलायां असंतृप्तबन्धः नास्ति, यद्यपि पेरोक्साइड् वल्केनाइजेशनस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, परन्तु वल्केनाइजेशनस्य गतिः मन्दः भवति, क्रॉस्लिङ्किंग् कार्यक्षमता न्यूना भवति वल्केनाइजेशनप्रक्रियायाः स्थिरीकरणाय, त्वरिततायै च क्रॉसलिङ्किंग् एजेण्टस्य उपयोगः आवश्यकः । उपचारितः TAC/GR प्रसारणाय, तौलनाय च श्रेष्ठः भवति ।
TAC/GR इत्यस्य मात्रायाः वृद्ध्या सह वल्केनाइज्ड् रबरस्य तन्यबलं, भङ्गसमये लम्बनं, संपीडनस्थायीविकृतिः च न्यूनीभूता, नित्यतन्यतनावस्य MH मूल्यं च वर्धितम् द्रष्टुं शक्यते यत् वल्केनाइज्ड् रबरस्य क्रॉस्लिङ्किङ्ग् घनत्वं सुदृढं जातम्, यांत्रिकगुणाः न्यूनाः अभवन्, परन्तु लोचः बृहत्तरः अभवत् तस्मिन् एव काले एमएल-मूल्यं न्यूनीकृतम्, यत् मूनी- चिपचिपाहटं न्यूनीकृतम्, रबरस्य द्रवता वर्धिता, तस्य संसाधनं सुलभं च इति सूचयति ts1 मूलतः अपरिवर्तितं आसीत्, तथा च t 90 मूल्यं लघु कृतम्, तथा च वल्केनाइजेशनवेगः स्पष्टतया सुधारितः आसीत् । TAC/GR इत्यस्य 1.5phr इत्यत्र वृद्धावस्थायाः प्रदर्शनं दुर्बलतरम् आसीत् । एतत् क्रॉस्-लिङ्किंग-सहायकस्य उपस्थित्या, पेरोक्साइड-वल्केनाइजेशन-प्रक्रियायाः सक्रियीकरणस्य, वल्केनाइजेशन-समयस्य लघुकरणस्य, उच्चतापमानस्य रबर-आणविकशृङ्खलायाः भङ्गस्य, असमानुपातस्य च सम्भावनायाः न्यूनीकरणस्य कारणेन भवितुम् अर्हति यदा मात्रा अधिका भवति तदा रबरस्य वृद्धावस्थायाः क्रॉस्-लिङ्किंग् वर्धयति तथा च ईपीडीएम इत्यस्य तापप्रतिरोधं न्यूनीकरोति । तुलनां कृत्वा संपीडनस्थायीविकृतिः 2phr इत्यत्र श्रेष्ठा भवति, तथा च तापप्रतिरोधस्य बहु बलिदानं न भवति, अतः TAC/GR इत्यस्य उपयोगः 2phr इत्यत्र भवति ।
5.एण्टीऑक्सिडेंट
EPDM इत्यस्य उपयोगः १५० इत्यत्र दीर्घकालं यावत् कर्तुं शक्यते °C , परन्तु १५० °C इत्यस्मात् परं अणुः क्रमेण वृद्धः भवितुं आरभते, १८० °C इत्यत्र च रबरस्य आणविकशृङ्खला शनैः शनैः विघटितः भविष्यति उच्चतापमात्रे तस्य कार्यक्षमतां अधिकं सुधारयितुम् रक्षात्मकसंयोजकानाम् उपयोगः अवश्यं करणीयः । जलवाष्पमाध्यमानां सन्दर्भे एण्टीऑक्सिडेण्ट् आरडी इत्यस्य उपयोगः कर्तुं शक्यते, यत् उच्चतापमानस्य प्रतिरोधकं भवति परन्तु वल्केनाइजेशनं सहजतया न प्रभावितं करोति तदतिरिक्तं 0.5phr एण्टीऑक्सिडेण्ट् D इत्यस्य उपयोगः वायुमध्ये आक्सीजनस्य प्रतिरोधस्य क्षमतां सुदृढं कर्तुं तथा च मोचनक्लान्तिप्रतिरोधं सुदृढं कर्तुं शक्यते । आर डी/एण्टी-ब्यूटाइल=१.८/०.५ इत्यस्य अनुपातः ।
निगमन
उच्च-तापमान-जलवाष्प-प्रतिरोधी उच्च-लोच-ईपीडीएम-रबरस्य विकासः, वृद्धावस्था-प्रतिरोधं अधिकतमं कर्तुं तथा संपीडन-स्थायी-विकृति-मूल्यं न्यूनीकर्तुं च आधारेण यांत्रिक-गुणान् पूरयितुं ध्यानं वर्तते
( 1) कच्चे ईपीडीएम रबरस्य चयनं तृतीयमोनोमररूपेण 40%~50% प्रोपाइलीनस्य तथा एनबी इत्यस्य मध्यमद्रव्यमानस्य अंशस्य सह भवति।
( 2) वल्केनाइजेशन प्रणाली DCP/ TAC स्वीकरोति, यत् क्रॉसलिङ्किंगदक्षतां, वृद्धावस्थाप्रतिरोधं, प्रक्रियाप्रदर्शनं च सुधारयितुम् सहायकं भवति।
( 3) यथासम्भवं उच्चलोचनायुक्तं कार्बनब्लैक N762 इत्यस्य उपयोगं कुर्वन्तु, यत् माध्यमपारगम्यतायाः प्रतिरोधं वर्धयितुं च सहायकं भवितुम् अर्हति, तथा च व्ययस्य न्यूनीकरणं कर्तुं शक्नोति।
( 4) एण्टीऑक्सिडेण्ट् आरडी/एण्टीऑक्सिडेण्ट् डी इत्यस्य संरक्षणप्रणालीं स्वीकुरुत, यत्र उच्चतापमानस्य एण्टीऑक्सिडेण्ट् आरडी मुख्यरूपेण भवति, तथा च सहायकरूपेण मोचनक्लान्तिप्रतिरोधी ओजोनप्रतिरोधी एण्टीऑक्सिडेण्ट् डी च भवति।
( ५) उत्पादनप्रक्रिया वल्कनीकरणस्य डिग्रीं वर्धयितुं उच्चतापमानं गौणवल्कनीकरणं स्वीकरोति ।
(6) अतितापितजलस्य जलवाष्पस्य च EPDM इत्यस्य कार्यक्षमता वायुस्य (समानतापमानस्य) अपेक्षया स्पष्टतया श्रेष्ठा भवति। परन्तु तदपि तस्य दीर्घकालीनः तापमानस्य उपयोगः अद्यापि १५० डिग्री सेल्सियसतः अधिकः नास्ति ; 165 इत्यस्य प्रभावतापमानं °C उचितं भवति, सर्वोच्चं 180 °C अधिकं न भवितुम् अर्हति.
