Ziinkii oksaayidiin hojii laastikaa keessatti yeroo baay’ee kan itti fayyadamnudha. Omisha laastikaa keessatti balfaa fi adeemsi deebi’ee fayyadamuu kompaawundoota ziinkii gadi lakkisuu waan danda’uuf naannoo irratti miidhaa geessisuu waan danda’uuf hammi ziinkii oksaayidii foormulaa laastikaa keessatti argamu hir’achuu qaba. oksaayidiin ziinkii sochii qabu guddina paartiikilii xiqqaa, bal’ina fuula guddaa, sochii vaalkaanaayizeeshinii olaanaa qaba, ziinkii oksaayidii idilee wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu, hammi ziinkii oksaayidii sochii qabu hir’ata, kanaanis miidhaa ziinkii naannoo irratti qabu hir’isa, kunis faayidaa naannoo fi dinagdee calaqqisiisa.
Ziinkii oksaayidiin sochii qabu adeemsa jiidhaan, walnyaatinsa roobaa fi bilcheessuu fayyadamuun, oksaayidii ziinkii sochii qabuu fi oksaayidii ziinkii iftoomina qabu oomishuuf kan oomishamu yoo ta’u, kunis adeemsa aadaa al-kallattiin kaalsineeshinii oomishtoonni biroo hedduun fayyadaman irraa faallaadha. Adeemsi jiidhaan qulqullina isaatiin sadarkaa walsimannaa olaanaa kan qabu yoo ta’u, adeemsi kunis bal’ina lafa addaa guddaa (40m2/g) fi raabsa guddina paartiikilii sirrii ta’e kan argamsiisu yoo ta’u, qabiyyeen xurii sibiilota ulfaatoo gadi aanaa ta’uun isaa wabii naannoo oomisha kanaa keessaa isa tokkodha.
Adeemsi oomisha adeemsa jiidha kanaa akka armaan gadiitti: walnyaatinsa ziinkii ingootii fi asiidii salfiyuurik ziinkii salfeet maddisiisuu, achiis walnyaatinsi isaa soodiyeem kaarbooneetii waliin ta’uun ziinkii kaarbooneetii akka meeshaa jallisii ziinkii oksaayidii ta’u uumuuf. Ziinkii kaarbooneetii akka meeshaa jallisii yoo ta’u, ziinkii oksaayidiin dhiqachuu, gogsuu, kaalsiiniin fi caccabsuun ni uuma.
Giddugaleessaan guddinni paartiikilii ziinkii oksaayidii sochii qabu 50nm, bal’inni fuula addaa guddaa, gara 40m2/g, fi kiristaloonni damma, laaftuu fi qola kan qaban waan ta’aniif faca’iinsi gaarii dha; saffisi tamsa'ina isaa ziinkii oksaayidii idilee caalaa saffisaa dha, raabsiin walfakkaata, walnyaatinsa keessatti taatee riqicha agglomeration fooyyessuuf, bu'uuraan guutummaatti walnyaachuu danda'a; sibiilota ulfaatoo Pb2 +, Cu2 +, Cd2 +, Mn2 +, Fe2 + qabiyyeen baay’ee gadi aanaadha, kunis ulaagaalee eegumsa naannoo wajjin kan walsimudha.
Itti Fayyadama Omishaa
Industirii laastikaa keessatti ziinkii oksaayidiin irra caalaa akka laastika vaalkaanaayizeeshinii sochii (accelerating agent) ta’ee kan itti fayyadamu yoo ta’u, hojiin isaas hojiitti hiikuu saffisiisaa vaalkaanaayizeeshinii guddisuu fi bu’aa vaalkaanaayizeeshinii laastikaa fooyyessuudha. Akkaataan walnyaatinsa isaa: ziinkii oksaayidii fi walnyaatinsa keemikaalaa saffisiisaa soogidda ziinkii saffisiisaa maddisiisuu; soogidda ziinkii saffisiisaa fi molakiyuulota poliisaalfaayidii soogidda ziinkii poliisaalfaayidii maddisiisuu; polysulfide zinc soogidda fi laastika macromolecule reaction xumuruuf, akka vulcanization laastikaa, activation fi cimsuu gahee farra dulloomuu, tasgabbii galmaan ga'uuf, nageenya adeemsa, sadarkaa guddaa hir'ina saffisa mudaa, fi oomisha laastika fooyyessuu, imimmaan dandamachuu, abrasion mormii, fi fixed dheerina vulcanized guddisuu laastika, fi bu’aa laastika vulcanization ni dabalu. Akkasumas dhiibbaa diriirsuu laastikaa vulcanized, cimina harkisaa fi dheerina fooyyessuu, dhiibbaa dhaabbataa deformation hir'isuu fi kkf.
1. Fayyadama innerlaayinara gogaa raadiyaalii walakkaa sibiilaa keessatti ziinkii oksaayidii sochii qabu
Haala walfakkaatuun fayyadamni ziinkii oksaayidii sochii qabu 2 # saffisa fayyisuu laastika foormulaa fayyadama ziinkii oksaayidii idilee 1 # laastika foormulaa gara dachaa 1n dabaleera; 3 # foormulaan doosiin ziinkii oksaayidii sochii qabu 1 qofa # foormulaa doosiin ziinkii oksaayidii idilee %80 yoo ta'u, garuu saffisa 3 # foormulaa laastika fayyisuu ammallee foormulaa laastikaa caalaa baayyee saffisaa dha l. 3 formulations of rubber coking properties, viskoositiin Menni garaagarummaa guddaa hin qabu.
Foormulaa qorannoo jabina laastika vaalkaanizeeshinii, dhiibbaan harkisaa dhaabbataa, cimina harkisaa fi cimina ciccituu foormulaa oomishaa caalaa laastika vaalkaanizeeshinii fooyya’ee, dandeettii dadhabbii dandamachuu fi sadarkaan raawwii flexural wal madaala, raawwiin dulloomuu ho’aa fi qilleensaa xiqqoo hir’ateera.
active zinc oxide bakka zinc oxide idilee semi-steel radial tire inner ply rubber keessatti fayyadamu, amaloota fiizikaalaa laastika fayyisuu fi itti fayyadamni idilee zinc oxide curing rubber sadarkaa kan laastikaa wajjin wal madaala, saffisi laastika vulcanization saffisa, kunis yeroo vulcanization gabaabsuuf mijataa dha. Fayyadamni ziinkii oksaayidii sochii qabu hamma ziinkii oksaayidii hir’isuu danda’a, kunis barbaachisummaa eegumsa naannoo wajjin caalaatti kan madaqudha.
2. Fayyadama ziinkii oksaayidii sochii qabu laastika gommaa raadiyaalii keessatti
Hammi ziinkii oksaayidii sochii qabu dabaluu wajjin, TC10 fi TC90 adeemsa guddina waliigalaa. ML fi MH baayyee hin jijjiiramne. Kana jechuun active zinc oxide hamma hir’ate fayyadamuun ni danda’ama.
Ciminni harkisaa, dheerinni %100, dheerinni %300 fi ciminni ciccituu laastikaa hammi ziinkii oksaayidii sochii qabu dabaluu isaatiin jijjiirama guddaa hin agarsiifne. Yeroo doosiin kutaa 5 ol ta’u, ciminni ciccituu laastika vaalkaanii ta’e inst ead hir’ata, kunis garmalee dabaluu crosslink density irraa kan ka’edha. Erga 100 irratti dulloomee booda °C× 24h , saffisi qabannaa raawwii kompaawundii laastikaa kutaa 3 kan ziinkii oksaayidii sochii qabu qabu isa gaarii yoo ta’u, kan doosiin kutaa 2.5 qabu immoo isa hamaadha. Sababni isaas hamma kutaa 2.5 ta’uu danda’a, caasaan meeshaa laastikaa vulcanized guutuu miti, kunis dheerina walfakkaatu ciccituutti, ciccituu irratti difoormeeshinii dhaabbataa, Jabina qarqara galaanaa, fi raawwii dhaloota ho’a dhiibbaatiin calaqqisa.
Dabalataan makaa laastika ziinkii oksaayidii sochii qabu, TC10 fi TC90 haalaan dheerachuu, torkiin xiqqaan ML, torkiin guddaan Mn fi garaagarummaan MH a ML lamaan gidduu jiru dabaluu, kunis nageenya adeemsa isaa, saffisa vulcanization suuta jedhu, sadarkaan walqabsiisuu qaxxaamuraa dabaluu, ciminni harkisaa isaa, dheerina dhaabbataa %100, dheerina dhaabbataa %300 fi ciminni imimmaan fooyya’eera, 100 °C × 24h dulloomuu, amaloonni saayimenii saffisa qabachuu haalaan Erga 100 °C× 24h irratti dulloomee booda, saffisi qabachuu raawwii saayimenii haalaan fooyya’eera. Yeroo ziinkii oksaayidiin sochii qabu hamma hir’atee fayyadamu TC90 - TS1 gabaabbata, jijjiiramni ML fi MH guddaa miti, akkasumas amaloonni makaanikaa jijjiirama laastika vaalkaanizeeshinii ifa miti; Kutaa 2.5 doosiin, dandeettiin dulloomuu laastika vulcanized hir'ata, kanaaf hammi isaa gara kutaa 3 doosiin itti fayyadamuuf hir'isuun ni danda'ama.
Faayidaa ziinkii oksaayidii
Daataa yaalii oomishaalee armaan olii irraa argameen, oksaayidiin ziinkii sochii qabu oomishaalee laastikaa adda addaa keessatti bal’inaan fayyadamuu akka danda’u barachuun ni danda’ama.
(1) Meeshaa laastikaa keessatti faca’iinsa gaarii kan qabu yoo ta’u, amaloonni fiizikaalaa fi makaanikaa fooyya’aniiru;
(2) Adeemsa vulcanization keessatti. Yeroon kookii meeshaa laastikaa dheerata, nageenyi vaalkaanaayizeeshinii ni fooyya’a, gahumsi vaalkaanaayizeeshinii ni fooyya’a;
(3) Bal’ina fuula addaa guddaa fi guddina paartiikilii xiqqaa ziinkii oksaayidii sochii qabu irraa kan ka’e meeshaalee laastikaa tokko tokko dabaluu keessatti hamma hir’ate fayyadamuun ni danda’ama.
