रबर प्रक्रियांत जस्त ऑक्सायड हें एक सक्रिय द्रव्य चड करून वापरतात. रबर उत्पादनांत कोयर आनी रिसायकल प्रक्रिया हातूंत जस्त संयुगां सोडूं येतात, जाका लागून पर्यावरणाक लुकसाण जावं येता, देखून रबराच्या सुत्रांतल्या जस्त ऑक्सायडाचें प्रमाण उणें करचें पडटा. सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो कणांचो आकार ल्हान, पृश्ठभाग व्हड, वल्कनीकरण क्रिया चड आसता, सादारण जस्त ऑक्सायडाचे तुळेंत प्रमाण सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचें उणें जाता, अशे तरेन जस्ताचें पर्यावरणाक जावपी नुकसान उणें जाता, ताका लागून पर्यावरणीय आनी अर्थीक फायदो दिसून येता.
. ओली प्रक्रिया, अवक्षेपण आनी भाजून घेवप हांचो मेळ वापरून सक्रिय जस्त ऑक्सायड तयार करतात सक्रिय जस्त ऑक्सायड आनी पारदर्शक जस्त ऑक्सायड तयार करपाखातीर हेर जायत्या उत्पादकांनी वापरिल्ले पारंपारीक अप्रत्यक्ष कॅल्शियमीकरण प्रक्रियेच्या विरुद्ध ओले प्रक्रियेंत गुणवत्तेंत चड प्रमाणांत सुसंगती आसता, हे प्रक्रियेक लागून व्हड विशिश्ट पृश्ठभाग (40m2/g) आनी जायत्या उपेगांखातीर कण आकाराचेंय इष्टतम वितरण मेळटा आनी जड धातूच्या अशुध्दतायेचें उणें प्रमाण हें ह्या उत्पादनाची एक पर्यावरणीय हमी.
ओले प्रक्रियेची उत्पादन प्रक्रिया अशी आसा: जस्त सिंफ आनी सल्फ्युरिक आम्ल हांची विक्रिया जावन जस्त सल्फेट तयार जाता आनी उपरांत ताची सोडियम कार्बोनेट हांचेवांगडा विक्रिया जावन जस्त ऑक्सायडाखातीर कच्चो माल म्हूण जस्त कार्बोनेट तयार जाता. जस्त कार्बोनेट कच्चो माल म्हूण धुवन, सुकयल्यार, कॅल्शियम करून आनी कुसकुसून जस्त ऑक्सायड तयार करतात.
सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो सरासरी कणांचो आकार ५०एनएम, विशिश्ट पृश्ठभाग व्हड, सुमार ४०मी२/ग्रॅम आनी स्फटिक म्होंवामूस, सुटसुटीत आनी पोरस आसतात, देखून प्रसारण बरें आसता; ताची प्रसारण गती सादारण जस्त ऑक्सायडापरस चड वेगान आसता, वितरण एकसारकें आसता, ब्रिजिंग एग्लोमेरेशनाची घडणूक सुदारपाचे विक्रियांत मुळाव्यान पुरायपणान विक्रिया करूं येता; जड धातू Pb2 +, Cu2 +, Cd2 +, Mn2 +, Fe2 + चें प्रमाण खूब उणें आसता, जें पर्यावरण संरक्षणाच्या गरजांप्रमाण आसता.
उत्पादन वापर
रबर उद्देगांत जस्त ऑक्सायडाचो उपेग मुखेलपणान रबराच्या वल्कनीकरण सक्रिय द्रव्य (वेगवान द्रव्य) म्हणून करतात, ताचें काम म्हळ्यार वल्कनीकरण प्रवेगकाची सक्रियता वाडोवप आनी रबराच्या वल्कनीकरण परिणामांत सुदारणा करप. ताची विक्रिया यंत्रणा अशी: जस्त ऑक्सायड आनी प्रवेगक रसायनीक विक्रिया जावन प्रवेगक जस्त मीठ तयार जाता; पॉलीसल्फायड जस्त मीठ तयार करपाखातीर प्रवेगक जस्त मीठ आनी पॉलीसल्फायड रेणू; पॉलीसल्फायड जस्त मीठ आनी रबराची स्थूल अणुकेंद्र विक्रिया निमाणी रसायनीक क्रॉसलिंकिंग पुराय करपाखातीर, जाका लागून रबराचें वल्कनीकरण, पिरायेच्या विरोधी भुमिका सक्रिय करप आनी घटमूट करप, स्थिरताय मेळोवप, प्रक्रिया सुरक्षीतताय, दोशी दरांत व्हड प्रमाणांत उणीव येवप आनी रबराच्या उत्पादनांत सुदारणा करप, फाडपाक प्रतिकार करप, घर्षण प्रतिकार करप आनी वल्कनीकरण केल्ल्याचें स्थिर विस्तार वाडोवप रबर, आनी रबराच्या वल्कनीकरणाचो परिणाम वाडयता. आनी वल्केनायझ्ड रबर ताण ताण, ताण शक्त आनी विस्तार सुदारप, संपीडन कायम विकृती उणी करप आदी.
1. अर्द तिख्या रेडियल टायर इनरलायनराच्या उपेगांत सक्रिय जस्त ऑक्सायड
त्याच प्रमाणांत परिस्थितींत सादारण जस्त ऑक्सायड 1 # सूत्र रबराच्या वापरापरस सक्रिय जस्त ऑक्सायड 2 # सूत्र रबर क्युरींग गतीचो वापर सुमार 1 पटींनी वाडलो; 3 # सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचें सूत्र डोस फकत 1 # 80% सादारण जस्त ऑक्सायड डोसाचें सूत्र आसता, पूण 3 # सूत्र रबर क्युरींग गती अजूनय रबराच्या सूत्रापरस खूब वेगान आसता l. रबराच्या कोकिंग गुणधर्मांचीं ३ सुत्रां, मेन्नी चिकटपणा हातूंत व्हडलोसो फरक ना.
चांचणी सूत्र वल्केनायझ्ड रबराची कठीणताय, सतत ताण ताण, ताण शक्त आनी उत्पादन सुत्रापरस फाडपाची तांक वल्केनायझ्ड रबर सुदारली, थकवाक प्रतिकार आनी वळपाची कार्यक्षमताय पातळी तुळा करपासारकी आसा, उश्णताय आनी हवेची पिराय वाडपाची कार्यक्षमताय मात्शी उणी जाली.
अर्द तिख्याच्या रेडियल टायराच्या भितरल्या प्लाय रबरांत वापरिल्ल्या सादारण जस्त ऑक्सायडाच्या बदलाक सक्रिय जस्त ऑक्सायड, रबराचे भौतिक गुणधर्म क्युरींग करतात आनी सादारण जस्त ऑक्सायड क्युरींग रबर पातळेचो वापर रबराच्या पातळेकडेन तुळा करपासारको आसता, रबराच्या वल्कनीकरणाची गती वाडटा, जी वल्कनीकरणाचो वेळ उणो करपाक फायदेशीर आसता. सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो वापर केल्यार जस्त ऑक्सायडाचें प्रमाण उणें करूं येता, जें पर्यावरण संरक्षणाच्या गरजांक चड अनुकूल जाता.
2. रेडियल टायर ट्रेड रबरांत सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो उपेग
सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचें प्रमाण वाडत वचत टीसी१० आनी टीसी९० एकंदर वाडीची प्रवृत्ती. एमएल आनी एमएच हातूंत व्हडलोसो बदल जालो ना. हाचो अर्थ सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो उण्या प्रमाणांत वापर करूं येता.
सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचें प्रमाण वाडत वचत रबराची ताण शक्त, १००% विस्तार, ३००% विस्तार आनी फाडपाची तांक हातूंत व्हडलोसो बदल जालो ना. जेन्ना डोस ५ भागांपरस चड आसता तेन्ना वल्केनायझ्ड रबराची फाडपाची तांक ताचेपरस उणी जाता , जी क्रॉसलिंक घनताय चड वाडपाक लागून जाता. १०० तापमानांत पिराय वाडल्या उपरांत सॅ.× २४h ३ भाग आशिल्ल्या रबर संयुगाचो कार्यक्षमताय धारण दर सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचे सगळ्यांत बरो आसता आनी २.५ भाग डोस आशिल्लो तो सगळ्यांत वायट आसता. कारण २.५ भागांचें प्रमाण आसूं येता, वल्केनायझ्ड रबर जाळीची रचणूक परिपूर्ण नासता, जें फाडपाचेर त्याच विस्तारांत, फाडपाचेर कायम स्वरूपी विकृती, शोर कठीणताय आनी संपीडन उश्णताय निर्माण करपाची कार्यक्षमताय हातूंतय दिसून येता.
सक्रिय जस्त ऑक्सायड रबर मिश्रण, टीसी१० आनी टीसी९० हांचो खूब काळ जोडल्यार उण्यांत उणो टॉर्क एमएल, चडांत चड टॉर्क एमएन आनी दोन एमएच एक एमएल हांचेमदलो फरक वाडटा, हाचेवयल्यान ताची प्रक्रिया सुरक्षीतताय, वल्केनायझेशन गती मंद, क्रॉस-लिंकिंगाची मापां वाडप, स्थिर विस्तार, ३००% स्थिर विस्तार आनी फाडपाची तांक सुदारल्या, सॅ ताची ताण शक्त, १०० % १०० . सक्रिय जस्त ऑक्सायड उण्या प्रमाणांत वापरल्यार टीसी९० - टीएस१ ल्हान जाता, एमएल आनी एमएच बदल म्हत्वाचे नासतात आनी वल्कनीकरण केल्ल्या रबरांतल्या बदलांचे यांत्रिक गुणधर्म स्पश्ट दिसनात; २.५ भाग डोसांत, वल्केनायझ्ड रबराची पिराय वाडपाची प्रतिकारशक्ती उणी जाता, देखून वापरपाच्या डोसाच्या ३ भागांक प्रमाण उणें करूं येता.
जस्त ऑक्सायडाचे फायदे
वयल्या उत्पादनांच्या प्रायोगिक म्हायतीवरवीं वेगवेगळ्या रबर उत्पादनांत सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो व्हड प्रमाणांत उपेग करूं येता हें कळूं येता.
(१) रबराच्या पदार्थांत ताचें बरें प्रसारण आसता आनी तातूंत भौतिक आनी यांत्रिक गुणधर्म सुदारतात;
(२) वल्कनीकरण प्रक्रियेंत. रबर पदार्थाचो कोकिंग वेळ चड जाता, वल्कनीकरणाची सुरक्षीतताय वाडटा आनी वल्कनीकरणाची कार्यक्षमताय वाडटा;
(३) विशिश्ट पृश्ठभाग व्हड आशिल्ल्यान आनी कणांचो आकार ल्हान आशिल्ल्यान सक्रिय जस्त ऑक्सायडाचो कांय रबर पदार्थ घालून ताचो उण्या प्रमाणांत उपेग करूं येता.
