Mu mulimu gwa kapiira, amaanyi g’okusika agasembayo kye kintu ekikulu eky’ebyuma. Parameter eno ey’okugezesa egera amaanyi agasembayo ag’ekirungo kya kapiira ekifuuse vulcanised. Ne bwe kiba nti ekintu ekikolebwa mu kapiira tekisikibwangako kumpi n’amaanyi gaakyo agasembayo ag’okusika, bangi ku bakozesa ebintu bya kapiira bakyakitwala ng’ekikulu ekiraga omutindo gw’ekirungo okutwalira awamu. N’olwekyo amaanyi g’okusika (tensile strength) nsonga ya bulijjo nnyo, era wadde ng’okukozesa enkomerero y’ekintu ekigere tekulina kakwate konna ku kyo, abakola ensengekera batera okuba nga balina okuva mu kkubo lyabwe okukituukiriza.
1. Emisingi egy’awamu
Okusobola okufuna amaanyi g’okusika agasinga obunene, omuntu atera okutandika ne elastomers awali okufuuka ekiristaayo ekiva mu kunyigirizibwa, okugeza NR, CR, IR, HNBR.
2. Omupiira ogw’obutonde NR
Ebisiiga ebikolebwa ku kapiira ak’obutonde bitera okuba n’amaanyi g’okusika aga waggulu okusinga ebisiiga ebya neoprene. Ku ddaala ery’enjawulo erya kapiira ak’obutonde, firimu y’omukka nnamba emu y’esinga amaanyi g’okusika. Kigambibwa nti, waakiri mu mbeera y’ebirungo ebijjudde kaboni omuddugavu, firimu y’omukka nnamba 3 egaba amaanyi g’okusika amalungi okusinga firimu y’omukka nnamba 1. Ku bikozesebwa bya kapiira eby’obutonde, ebirungo ebikola obuveera eby’eddagala (plastisol) nga biphenyl amidothiophenol oba pentachlorothiophenol (PCTP) birina okwewalibwa, kubanga bikendeeza ku maanyi g’okusika kw’ekirungo.
3. Ekirungo kya Chloroprene CR
Chloroprene (CR) ye kapiira akayitibwa crystalline rubber akava mu kusika (strain-induced crystalline rubber) akawa amaanyi ag’okusika amangi nga tewali bijjuza. Mu butuufu, amaanyi g’okusika oluusi gasobola okwongerwako nga tukendeeza ku bungi bw’ekijjuza. Obuzito bwa molekyu obusingako obwa CR buwa amaanyi g’okusika aga waggulu.
4. Omupiira gwa nitrile NBR
NBR erimu ekirungo kya acrylonitrile (ACN) ekinene egaba amaanyi g’okusika aga waggulu. NBR erimu engabanya y’obuzito bwa molekyu enfunda egaba amaanyi g’okusika aga waggulu.
5. Enkola y’obuzito bwa molekyu
Nga tuyita mu kulongoosa, okukozesa NBRs ezirina obuzito bwa meniscus obw’amaanyi n’obuzito bwa molekyu obw’amaanyi kiwa amaanyi g’okusika aga waggulu.
6. Elastomers ezirimu kabokisi
Lowooza ku ky’okukyusa NBR etali ya kabokisi n’essaamu XNBR erimu kabokisi ate HNBR etali kabokisi n’essaamu XHNBR erimu kabokisi okulongoosa amaanyi g’okusika kw’ekirungo.
NBR eya carboxylated nga erimu omuwendo omutuufu ogwa zinc oxide egaba amaanyi g’okusika aga waggulu okusinga NBR eya bulijjo.
7. EPDM
Okukozesa EPDM eya semi-crystalline (ekirimu ethylene ekinene) kiwa amaanyi g’okusika aga waggulu.
8. EPDM ekola ku nsonga
Okukyusa EPDM etakyusiddwa ne 2% (mass fraction) maleic anhydride modified EPDM mu blends ne NR kyongera ku maanyi g’okusika kw’ebirungo bya NR/EPDM.
9. Ebirungo ebiyitibwa Gels
Gels ezikoleddwa nga SBR okutwalira awamu zirimu ebinyweza. Naye nga otabula ebirungo bya SBR ku bbugumu erisukka 163°C, jjelu zombi ezitabuddwa (eziyinza okutabulwa) ne jjelu ennywevu (ezitasobola kutabulwa wala era nga tezisaanuuka mu bizimbulukusa ebimu) bisobola okukolebwa. Ebika bya ggelu byombi bikendeeza ku maanyi g’okusika kw’ekirungo. N’olwekyo, ebbugumu ly’okutabula kwa SBR lirina okukwatibwa n’obwegendereza.
10. Okufuula vulcanization
Engeri enkulu ey’okufuna amaanyi g’okusika amangi kwe kulongoosa density y’okusalasala, okwewala obutaba na salufa, oluvannyuma lw’okufuuka vulcanisation n’okwewala okuzimba ebizimba mu kapiira mu kiseera ky’okuzimba olw’okunyigirizibwa okutamala oba okukozesa ebitundu ebiwunya.
11. Okufuuwa vulcanization mu puleesa-okutonnya
Ku bintu ebifuuliddwa mu autoclaves, okutondebwa kw’ebizimba n’okukendeera kw’amaanyi g’okusika ekivaamu kuyinza okwewalibwa nga tukendeeza mpolampola puleesa okutuusa ku nkomerero y’okufuumuula, kino kimanyiddwa nga ‘pressure drop vulcanisation’.
12. Obudde bwa Vulcanisation n’ebbugumu
Ebiseera ebiwanvu eby’okufuuka vulcanisation ku bbugumu erya wansi bivaamu okutondebwawo kw’emikutu gy’enkolagana ya salufa nnyingi, density ya salufa ey’okusalasala esingako n’ekivaamu amaanyi g’okusika aga waggulu.
13. Amaanyi g’okusika gasobola okulongoosebwa nga tuyita mu bukodyo obulungi obw’okutabula okulongoosa okusaasaana kw’ebijjuza ebinyweza nga kaboni omuddugavu, ate nga twewala okutabula obucaafu oba ebitundu ebinene ebitasaasaanyiziddwa.
14. Ebijjuza
Ku bijjuza nga kaboni omuddugavu oba silika, okulonda obunene bw’obutundutundu obutono obulina ekitundu ekinene eky’okungulu ekigere kiyinza okuba ekirungi mu kulongoosa amaanyi g’okusika. Ebintu ebijjuza ebitali binyweza oba ebijjuza nga ebbumba, calcium carbonate, talc, quartz sand n’ebirala birina okwewalibwa.
15. Omuddugavu wa kaboni
Okukakasa nti kaboni omuddugavu asaasaana bulungi, okujjuza kwayo kulina okwongerwako okutuuka ku ddaala erisinga obulungi okulongoosa amaanyi g’okusika. Carbon black nga erina obutundutundu obutono ejja kuba n’omuwendo omutono ogw’okujjuza ogusinga obulungi. Okwongera ku buwanvu obw’enjawulo obwa kaboni omuddugavu n’okulongoosa okusaasaana kwa kaboni omuddugavu nga ogaziya enzirukanya y’okutabula kiyinza okulongoosa amaanyi g’okusika ga kapiira.
16. Omuddugavu wa kaboni omweru
Okukozesa silika eyatonnye ng’erina ekitundu ekinene eky’okungulu ekigere kiyinza okulongoosa obulungi amaanyi g’okusika kw’ekirungo.
17. Ebintu ebikola obuveera
Ebiveera birina okwewalibwa singa oba oyagala amaanyi g’okusika amangi.
18. Nga tukola vulcanising ebirungo bya NBR, vulcanisation eya bulijjo kizibu okusaasaanya kyenkanyi, n’olwekyo, salufa alongooseddwa ne magnesium carbonate ajja kusaasaana bulungi mu bikozesebwa eby’enjuba nga NBR. Singa ekirungo ekikola vulcanising tekisaasaanyizibwa bulungi, amaanyi g’okusika gayinza okukosebwa ennyo.
19. Omukutu gw’okusalako ogukwatagana ne salufa omungi
Nga tulina enkola za vulcanisation eza bulijjo, omukutu gw’okusalasala gufugibwa enkolagana ya polysulphide; ne EV, omukutu gw’okusalasala gufugibwa enkolagana ya salufayidi emu n’emirundi ebiri, eky’olubereberye ekivaamu amaanyi g’okusika aga waggulu.
20. Emikutu gy’okusalako amasannyalaze (ionic crosslinking networks).
Ebirungo ebisalasala ebya ion birina amaanyi g’okusika aga waggulu kubanga ensonga ezisalasala zisobola okuseerera n’olwekyo okutambula nga tezikutuse.
21. Okufuuka ekiristaayo kya situleesi
Okugatta kapiira ow’obutonde ne neoprene ezirimu ebiwujjo bya situleesi mu kisiiga kijja kuyamba okwongera ku maanyi g’okusika.
