ৰবৰ উদ্যোগত চূড়ান্ত টান শক্তি এটা মৌলিক যান্ত্ৰিক ধৰ্ম। এই পৰীক্ষামূলক প্ৰাচলটোৱে ভলকেনাইজড ৰবৰৰ যৌগ এটাৰ চূড়ান্ত শক্তি জুখিব পাৰে। যদিও ৰবৰৰ সামগ্ৰী এটাক কেতিয়াও ইয়াৰ চূড়ান্ত টান শক্তিৰ ওচৰলৈ টানি নিয়া নহয়, তথাপিও ৰবৰৰ সামগ্ৰীৰ বহু ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ইয়াক যৌগটোৰ সামগ্ৰিক গুণগত মানৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সূচক হিচাপে গণ্য কৰে। সেয়েহে টান শক্তি এটা অতি সাধাৰণ নিৰ্দিষ্টকৰণ, আৰু যদিও কোনো নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ শেষ ব্যৱহাৰৰ ইয়াৰ লগত কোনো সম্পৰ্ক নাই, প্ৰস্তুতকাৰীসকলে ইয়াক পূৰণ কৰিবলৈ প্ৰায়ে নিজৰ সকলোখিনি কৰিবলগীয়া হয়।
১/ সাধাৰণ নীতি
সৰ্বোচ্চ টান শক্তি লাভ কৰিবলৈ সাধাৰণতে ইলাষ্টমাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰিব লাগে য’ত ষ্ট্ৰেইন-প্ৰৰোচিত স্ফটিকীয়কৰণ হ’ব পাৰে, যেনে এন আৰ, চি আৰ, আই আৰ, এইচ এন বি আৰ।
২/ প্ৰাকৃতিক ৰবৰ এন আৰ
প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী আঠাৰ টান শক্তি সাধাৰণতে নিওপ্ৰিন আঠাতকৈ বেছি। বিভিন্ন গ্ৰেডৰ প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ ভিতৰত ১ নং ধোঁৱা ফিল্মৰ টান শক্তি সৰ্বাধিক। ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে যে, অন্ততঃ কাৰ্বন ব্লেক ভৰ্তি যৌগসমূহৰ ক্ষেত্ৰত ৩ নং ধোঁৱা ফিল্মে ১ নং ধোঁৱা ফিল্মতকৈ উন্নত টান শক্তি প্ৰদান কৰে। প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ যৌগসমূহৰ বাবে ৰাসায়নিক প্লাষ্টিচাইজাৰ (প্লাষ্টিছল) যেনে বাইফেনাইল এমিড’থাইঅ’ফিনল বা পেন্টাক্ল’ৰ’থাইঅ’ফিনল (PCTP) এৰাই চলিব লাগে, কাৰণ ই যৌগটোৰ টান শক্তি হ্ৰাস কৰে।
৩/ ক্ল’ৰ’প্ৰিন চি আৰ
ক্ল’ৰ’প্ৰিন (CR) হৈছে ষ্ট্ৰেইন-প্ৰৰোচিত স্ফটিকীয় ৰবৰ যিয়ে ভৰোৱাৰ অনুপস্থিতিত উচ্চ টান শক্তি প্ৰদান কৰে। আচলতে ভৰোৱাৰ পৰিমাণ কমাই কেতিয়াবা টান শক্তি বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। চি আৰৰ অধিক আণৱিক ওজনে অধিক টান শক্তি দিয়ে।
৪/ নাইট্ৰাইল ৰবৰৰ এন বি আৰ
এক্ৰিলোনাইট্ৰাইল (ACN) অধিক পৰিমাণে থকা এনবিআৰে অধিক টান শক্তি দিয়ে। সংকীৰ্ণ আণৱিক ওজন বিতৰণৰ এনবিআৰে অধিক টান শক্তি দিয়ে।
৫) আণৱিক ওজনৰ প্ৰভাৱ
অনুকূলনৰ দ্বাৰা উচ্চ মেনিস্কাছ আঠালতীয়াতা আৰু উচ্চ আণৱিক ওজনৰ এনবিআৰৰ ব্যৱহাৰে অধিক টান শক্তি প্ৰদান কৰে।
৬) কাৰ্বক্সিলেটেড ইলাষ্টমাৰ
যৌগটোৰ টান শক্তি উন্নত কৰিবলৈ আনকাৰ্বক্সিলেটেড এনবিআৰক কাৰ্বক্সিলেটেড এক্সএনবিআৰ আৰু আনকাৰ্বক্সিলেটেড এইচএনবিআৰক কাৰ্বক্সিলেটেড এক্সএইচএনবিআৰেৰে সলনি কৰাৰ কথা চিন্তা কৰক।
উপযুক্ত পৰিমাণৰ জিংক অক্সাইডৰ সৈতে কাৰ্বক্সিলেটেড এনবিআৰে প্ৰচলিত এনবিআৰতকৈ অধিক টান শক্তি দিয়ে।
৭/ ইপিডিএম
অৰ্ধস্ফটিকীয় ইপিডিএম (উচ্চ ইথিলিনৰ পৰিমাণ) ব্যৱহাৰ কৰিলে অধিক টান শক্তি পোৱা যায়।
৮/ প্ৰতিক্ৰিয়াশীল ইপিডিএম
এন আৰৰ সৈতে মিশ্ৰণত অপৰিৱৰ্তিত ইপিডিএমক ২% (ভৰ অংশ) মেলেইক এনহাইড্ৰাইড পৰিৱৰ্তিত ইপিডিএমৰ সৈতে সলনি কৰিলে এন আৰ/ইপিডিএম যৌগসমূহৰ টান শক্তি বৃদ্ধি পায়।
৯/ জেল
এছ বি আৰৰ দৰে কৃত্ৰিম জেলত সাধাৰণতে ষ্টেবিলাইজাৰ থাকে। কিন্তু ১৬৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ওপৰৰ উষ্ণতাত এছ বি আৰ যৌগ মিহলি কৰিলে ঢিলা জেল (যিবোৰ মিহলি কৰিব পাৰি) আৰু টাইট জেল (যিবোৰ মিহলি কৰিব নোৱাৰি আৰু কিছুমান দ্রাৱকত অদ্ৰৱণীয়) দুয়োটা উৎপন্ন কৰিব পাৰি। দুয়োবিধ জেলে যৌগটোৰ টান শক্তি হ্ৰাস কৰে। গতিকে এছ বি আৰৰ মিশ্ৰণৰ উষ্ণতা সাৱধানে পৰিশোধন কৰিব লাগিব।
১০) ভলকেনাইজেচন
উচ্চ টান শক্তি লাভৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উপায় হ'ল ক্ৰছলিংক ঘনত্ব অনুকূল কৰা, অনডাৰ-চালফাৰাইজেচন, পোষ্ট-ভালকেনাইজেচন এৰাই চলা আৰু অপৰ্যাপ্ত চাপ বা অস্বাভাৱিক উপাদানৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ভালকেনাইজেচনৰ সময়ত ৰবৰৰ ফোহা এৰাই চলা।
১১) চাপ-ড্ৰপ ভালকেনাইজেচন
অটোক্লেভত ভলকেনাইজ কৰা সামগ্ৰীৰ বাবে ভলকেনাইজেচনৰ শেষলৈকে ক্ৰমান্বয়ে চাপ হ্ৰাস কৰি ফোহা গঠন আৰু তাৰ ফলত টান শক্তি হ্ৰাস হোৱাটো এৰাই চলিব পাৰি, ইয়াক ‘চাপ ড্ৰপ ভলকেনাইজেচন’ বুলি জনা যায়।
১২) ভলকেনাইজেচনৰ সময় আৰু উষ্ণতা
কম উষ্ণতাত দীঘলীয়া ভলকেনাইজেচন সময়ৰ ফলত বহু-চালফাৰ বন্ধন নেটৱৰ্ক গঠন হয়, চালফাৰৰ ক্ৰছলিংক ঘনত্ব বেছি আৰু ফলস্বৰূপে অধিক টান শক্তি হয়।
১৩) কাৰ্বন ব্লেকৰ দৰে শক্তিবৰ্ধক ভৰোৱাৰ বিক্ষিপ্ততা উন্নত কৰিবলৈ উন্নত মিশ্ৰণ কৌশলৰ দ্বাৰা টান শক্তি উন্নত কৰিব পাৰি, একে সময়তে অশুদ্ধি বা বৃহৎ অবিক্ষিপ্ত উপাদানৰ মিশ্ৰণ এৰাই চলিব পাৰি।
১৪) ফিলাৰ
কাৰ্বন ব্লেক বা চিলিকাৰ দৰে ভৰোৱাৰ বাবে বৃহৎ নিৰ্দিষ্ট পৃষ্ঠভাগৰ সৈতে সৰু কণিকাৰ আকাৰৰ বাছনি টান শক্তি উন্নত কৰাত ফলপ্ৰসূ হ’ব পাৰে। নন-ৰিইনফৰ্চিং বা ফিলিং ফিলাৰ যেনে- মাটি, কেলচিয়াম কাৰ্বনেট, টালক, কোৱাৰ্টছ বালি আদি পৰিহাৰ কৰিব লাগে।
১৫) কাৰ্বন ব্লেক
কাৰ্বন ব্লেক যাতে ভালদৰে বিয়পি পৰে তাৰ বাবে ইয়াৰ ভৰোৱাটো অনুকূল স্তৰলৈ বৃদ্ধি কৰি টান শক্তি বৃদ্ধি কৰিব লাগে। সৰু কণিকাৰ আকাৰৰ কাৰ্বন ব্লেকৰ অনুকূল ভৰোৱাৰ পৰিমাণ কম হ’ব। কাৰ্বন ব্লেকৰ নিৰ্দিষ্ট পৃষ্ঠভাগ বৃদ্ধি কৰিলে আৰু মিশ্ৰণ চক্ৰ বৃদ্ধি কৰি কাৰ্বন ব্লেকৰ বিক্ষিপ্ততা উন্নত কৰিলে ৰবৰৰ টান শক্তি উন্নত হ’ব পাৰে।
১৬) বগা কাৰ্বন ব্লেক
উচ্চ নিৰ্দিষ্ট পৃষ্ঠভাগৰ সৈতে বৃষ্টিপাত হোৱা চিলিকাৰ ব্যৱহাৰে যৌগটোৰ টান শক্তি ফলপ্ৰসূভাৱে উন্নত কৰিব পাৰে।
১৭) প্লাষ্টিচাইজাৰ
উচ্চ টান শক্তি বিচৰা হ’লে প্লাষ্টিচাইজাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।
১৮) এন বি আৰ যৌগক ভলকেনাইজ কৰাৰ সময়ত প্ৰচলিত ভালকেনাইজেচন সমানে বিয়পাই দিয়াটো অধিক কঠিন, সেয়েহে মেগনেছিয়াম কাৰ্বনেটেৰে শোধন কৰা চালফাৰ এন বি আৰৰ দৰে মেৰু যৌগত ভালদৰে বিয়পি পৰিব। যদি ভালকেনাইজিং এজেণ্টটো ভালদৰে বিয়পি নাথাকে তেন্তে টান শক্তিৰ ওপৰত গুৰুতৰ প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।
১৯) বহু-চালফাৰ বণ্ডেড ক্ৰছলিংকিং নেটৱৰ্ক
প্ৰচলিত ভলকেনাইজেচন ব্যৱস্থাৰ সৈতে ক্ৰছলিংকিং নেটৱৰ্কত পলিছালফাইড বান্ধোনৰ প্ৰভাৱ থাকে; ইভিৰ সৈতে ক্ৰছলিংকিং নেটৱৰ্কত একক আৰু দুটা ছালফাইড বান্ধোনৰ প্ৰভাৱ থাকে, প্ৰথমটোৰ ফলত অধিক টান শক্তি হয়।
২০) আয়নিক ক্ৰছলিংকিং নেটৱৰ্ক
আয়নিক ক্ৰছ-লিংকড যৌগবোৰৰ টান শক্তি বেছি কাৰণ ক্ৰছ-লিংকড বিন্দুবোৰ পিছলি যাব পাৰে আৰু সেয়েহে ফাটি নোযোৱাকৈ গতি কৰিব পাৰে।
২১) চাপৰ স্ফটিকীয়কৰণ
আঠাত প্ৰাকৃতিক ৰবৰ আৰু নিওপ্ৰিন যুক্ত ষ্ট্ৰেছ স্ফটিকৰ সংমিশ্ৰণে টান শক্তি বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিব।
