I. प्राकृतिकं रबरम्
जलशोषणम् : प्राकृतिकरबरस्य जलशोषणं लेटेक्सस्य जठरीकरणसान्द्रतायाः, संरक्षकस्य जठरीकरणस्य च प्रकारेण, रबरनिर्माणप्रक्रियायां प्रक्षालनस्य दाबस्य, शोषणस्य च स्थितिना सह भिद्यते, अतः विभिन्नानां उत्पादप्रकारस्य जलशोषणस्य स्पष्टः अन्तरः भवति
II. स्टायरीन ब्यूटाडीन रबर
जलशोषणम् : प्राकृतिकरबरस्य सदृशम् ।
III. बुटाडाईन रबर
जलशोषणं न्यूनम् : ब्यूटाडीन् रबरस्य जलशोषणं स्टायरीन ब्यूटाडीन रबरस्य प्राकृतिकरबरस्य च अपेक्षया न्यूनं भवति, येन विद्युत्तारस्य अन्येषां रबरस्य उत्पादानाम् इन्सुलेशनार्थं ब्यूटाडीन् रबरस्य निर्माणं कर्तुं शक्यते येषां जलप्रतिरोधस्य आवश्यकता भवति
IV. ब्यूटाइल रबर
ब्यूटाइल-रबरस्य जलपारगम्यता अतीव न्यूना भवति, सामान्यतापमानस्य जलप्रतिरोधः उत्तमः भवति, कक्षतापमाने जलशोषणस्य दरः अन्यरबरानाम् अपेक्षया १०-१५ गुणाधिकः भवति ब्यूटाइलरबरस्य एतत् उत्तमं प्रदर्शनं विद्युत् इन्सुलेशनस्य महत्त्वपूर्णं योगदानम् अस्ति । कार्बनब्लैकेन प्रबलितं रालयुक्तं च ब्यूटाइलरबरं उच्चतापमानस्य दीर्घकालीनसंपर्कस्य च परिस्थितौ न्यूनजलशोषणप्रदर्शनं प्राप्तुं शक्नोति ब्यूटाइलरबरस्य जलस्य अथवा उच्चतापमानस्य दीर्घकालं यावत् संपर्कं कर्तुं सिद्धान्ततः निम्नलिखितविचाराः करणीयाः ।
१, पूरकः अजलप्रियः मेटाविद्युत्विपाकः च भवेत् ।
२, वल्कनीकरणव्यवस्थायाः जलविलयनशीलाः पदार्थाः यथाशक्ति अल्पाः भवेयुः
3、 चयनित सुदृढीकरणपूरक तथा वल्केनाइजेशन परिस्थितिः वल्केनाइज्ड रबरस्य उच्चलोचनामापकाः अन्ये भौतिकगुणाः च भवेयुः।
V. एथिलीन प्रोपलीन रबर
उष्णजलस्य जलवाष्पप्रतिरोधः च। एथिलीनप्रोपिलीनरबरस्य वाष्पप्रतिरोधः उत्तमः भवति, तस्य तापप्रतिरोधात् अपि उत्तमः । अस्य उच्चदाबवाष्पप्रतिरोधः ब्यूटाइलरबरस्य सामान्यरबरस्य च अपेक्षया उत्तमः अस्ति । एथिलीनप्रोपाइलीनरबरस्य अपि उष्णजलस्य प्रतिरोधः उत्तमः भवति, परन्तु प्रयुक्तेन वल्केनाइजेशन-प्रणाल्या सह तस्य निकटसम्बन्धः अस्ति । पेरोक्साइडस्य उपयोगः तथा एथिलीनप्रोपाइलीनरबरस्य वल्केनाइजेशनस्य प्रभावी वल्कनीकरणप्रणाली रबरपेरोक्साइडस्य प्रदर्शनं एथिलीनप्रोपाइलीनरबरस्य अथवा ब्यूटाइलरबरस्य सल्फरवल्कनीकरणस्य अपेक्षया बहु उत्तमं भवति, परन्तु एथिलीनप्रोपाइलीनरबरस्य सल्फरवल्कनीकरणस्य रबरपेरोक्साइडस्य प्रदर्शनं ब्यूटाइलरबरस्य सल्फरवल्कनीकरणस्य अपेक्षया दुष्टतरं भवति
VI. नियोप्रीन रबर
अन्येभ्यः कृत्रिमरबरेभ्यः जलप्रतिरोधः श्रेष्ठः भवति, गैसस्य कठिनता ब्यूटाइलरबरस्य पश्चात् द्वितीयस्थाने अस्ति ।
नियोप्रीन जलप्रतिरोधी रबरस्य निर्माणं, वल्केनाइजेशनप्रणाल्याः पूरकस्य च चयनं प्रति ध्यानं दातव्यम्। वल्केनाइजेशन प्रणाली सीसा आक्साइड प्रणालीं उपयोक्तुं सर्वोत्तमम्, मैग्नीशियम आक्साइड, जस्ता आक्साइड प्रणाली इत्यस्य उपयोगं परिहरन्तु। २० भागेषु वा न्यूनेषु वा सीसा आक्साइड् मात्रा, जलप्रतिरोधस्य उन्नयनस्य भूमिका अस्ति, परन्तु मात्रा अत्यधिका परन्तु अप्रभावी अस्ति । सीससल्फाइडस्य उपयोगं कुर्वन्, पूरकसुदृढीकरणकार्बनब्लैकस्य सर्वोत्तमः विकल्पः, स्लॉट् पद्धत्या कार्बनब्लैक् उत्तमः, भट्टीविधिः कार्बनब्लैक् द्वितीयः। अकार्बनिकपूरकस्य उपयोगः कैल्शियमसिलिकेटस्य उपयोगः सर्वोत्तमः, तदनन्तरं बेरियमसल्फेट्, मृत्तिका इत्यादयः सर्वेषां जलप्रियकारकाणां उपयोगः न कर्तव्यः । अपि च गन्धकस्य वल्केनाइजेशनस्य उपयोगः न कर्तव्यः। जलप्रतिरोधी रबर-दाह-प्रदर्शनं सामान्यतया दुर्बलं भवति, प्रक्रियायां ध्यानं दातव्यम् ।
VII. नाइट्राइल रबर
जलप्रतिरोधः उत्तमः अस्ति : ऐक्रेलोनिट्राइलस्य मात्रायाः वृद्ध्या जलप्रतिरोधः अधिकः भवति ।
अष्टमः । सिलिकॉन रबर
जलभयशीलता : सिलिकॉनरबरस्य पृष्ठीयशक्तिः अधिकांशकार्बनिकपदार्थानाम् अपेक्षया न्यूना भवति, अतः, तस्य आर्द्रताशोषणं न्यूनं भवति, जले दीर्घकालं यावत् विसर्जनं भवति, तस्य जलशोषणस्य दरः केवलं प्रायः १% भवति, भौतिकं यांत्रिकं च गुणं न न्यूनीभवति, ढालप्रतिरोधः उत्तमः भवति
IX. फ्लोरीन रबर
उष्णजलस्य कृते स्थिरं प्रदर्शनम्। उच्चतापमानस्य वाष्पस्य उत्तमं प्रतिरोधः भवति ।
उष्णजलस्थिरतायाः भूमिकायां फ्लोरीनरबरः, न केवलं कच्चे रबरस्य एव प्रकृतेः उपरि निर्भरं भवति, अपितु रबरसामग्रीद्वारा अपि निर्धारितं भवति सह। फ्लोरीन-रबरस्य कृते एतत् कार्यं मुख्यतया तस्य वल्केनाइजेशन-प्रणाल्याः उपरि निर्भरं भवति । पेरोक्साइड् वल्केनाइजेशन प्रणाली अमाइन, बिस्फेनोल् ए एफ प्रकारस्य वल्केनाइजेशन प्रणाली इत्यस्मात् उत्तमम् अस्ति । २६ प्रकारस्य फ्लोरोइलास्टोमरस्य उपयोगेन अमाइन वल्केनाइजेशन प्रणाली रबरस्य प्रदर्शनं सामान्यसंश्लेषितरबरस्य यथा एथिलीनप्रोपाइलीनरबरस्य, ब्यूटाइलरबरस्य अपेक्षया दुष्टतरं भवति पेरोक्साइड् वल्केनाइजेशन सिस्टम् इत्यस्य उपयोगेन जी-प्रकारस्य फ्लोरीन-रबरस्य, अमाइन-अपेक्षया वल्केनाइज्ड् रबरस्य क्रॉस्-लिङ्क्ड्-बन्धाः, बिस्फेनॉल-एएफ-प्रकारस्य वल्केनाइज्ड्-रबरस्य क्रॉस्-लिङ्क्ड्-बन्धाः जलविपाक-स्थिरतायाः कृते उत्तमाः सन्ति
X. पॉलीयुरेथेन
पॉलीयुरेथेनस्य एकं उत्कृष्टं दुर्बलता: दुर्बलजलविपाकप्रतिरोधः, विशेषतः किञ्चित् अधिकतापमानस्य अथवा अम्लस्य क्षारमाध्यमस्य च उपस्थितिः अधिकशीघ्रं जलविपाकः भवति
XI. क्लोरीन ईथर रबर
समबहुलकक्लोरोईथररबरस्य नाइट्राइलरबरस्य च जलप्रतिरोधः समानः भवति, नाइट्राइलरबरस्य ऐक्रेलेट् रबरस्य च मध्ये सहबहुलकीयक्लोरोईथररबरस्य जलप्रतिरोधः भवति सूत्रीकरणस्य जलप्रतिरोधस्य अधिकः प्रभावः भवति, PB3O4 रबरस्य जलप्रतिरोधः उत्तमः भवति, MGO जलप्रतिरोधः महत्त्वपूर्णतया दुर्बलः भवति, वल्कनीकरणस्य डिग्रीयां सुधारः जलप्रतिरोधं सुधारयितुं शक्नोति।
XII. क्लोरोसल्फोनेटेड पॉलीइथिलीन रबर
क्लोरोसल्फोनेटेड् पॉलीइथिलीन-रबरस्य इपोक्सी-रालस्य अथवा सीस-मोनोआक्साइडस्य २० भागात् अधिकं क्रॉस्-लिङ्क् करणेन वल्केनाइज्ड् रबरस्य जलप्रतिरोधः उत्तमः भवितुम् अर्हति कैल्शियमकार्बोनेट्, बेरियमसल्फेट्, कठोरमृत्तिकायाः अवक्षेपणार्थं साधारणः पूरकः, तापीयदरारककार्बनब्लैक् इत्यादीनां अतिरिक्तं प्रयुक्तः पूरकः अधिकं उपयुक्तः भवति तदतिरिक्तं वल्केनाइज्ड् रबरस्य उत्तमं जलप्रतिरोधं प्राप्तुं निकटवल्केनाइजेशनम् अतीव महत्त्वपूर्णम् अस्ति ।
जलस्य अथवा अल्पकालिकसंपर्कस्य उत्पादानाम् कृते सामान्यतया उपलब्धं बेरियम-आक्साइड् वल्केनाइजिंग एजेण्टरूपेण, यथा क्लोरोसल्फोनेटेड् पॉलीइथिलीन-रबरस्य मध्ये सिलिकोन-तैलस्य प्रायः ५ भागैः सह, ततः जलस्य सूजन-दरेण मैग्नीशियम-आक्साइड् वल्केनाइजेशन-रबरेन सह क्रॉस्-लिङ्क्ड् अपि अत्यन्तं लघुः भवति
XIII. ऐक्रेलेट रबर
यतो हि एस्टरसमूहस्य जलविघटनं सुलभं भवति, जलस्य सूजनस्य दरं बृहत् भवति, 100 °C उष्णजलस्य BA प्रकारस्य रबरं 72h 15-25% वजनवृद्धेः अनन्तरं, 17-27% आयतनविस्तारः, वाष्पप्रतिरोधः दुर्बलः भवति