1.अनुप्रयोगस्य व्याप्तिः

   (१) । असंतृप्तरबरस्य उपरि प्रयुक्तम् : यथा एनआर, बीआर, एनबीआर, आईआर, एसबीआर, इत्यादयः।

   (२) । संतृप्तरबरस्य उपरि प्रयोजयन्तु : यथा ईपीएम केवलं पेरोक्साइड् द्वारा वल्केनाइज्ड् कर्तुं शक्यते, ईपीडीएम पेरोक्साइड् तथा सल्फर इत्येतयोः कृते वल्केनाइज्ड् कर्तुं शक्यते।

   (३) । विविधशृङ्खलारबरस्य उपरि प्रयुक्तम्: यथा Q वल्केनाइजेशनम्।

2. पेरोक्साइड वल्केनाइजेशन प्रणाल्याः लक्षणम्

(१) । वल्केनाइज्ड् रबरस्य जालसंरचना सीसी बन्धनम् अस्ति, यत्र उच्चबन्ध ऊर्जा, उच्च रासायनिकस्थिरता, तापीय-आक्सीजन-वृद्धावस्थायाः उत्तमप्रतिरोधः च भवति

(२) । वल्केनाइज्ड् रबरस्य स्थायिविकृतिः न्यूनः, लोचः उत्तमः, गतिशीलप्रदर्शनं च दुर्बलं भवति ।

(३) । प्रसंस्करणस्य दुर्बलता, महत् पेरोक्साइड् च।

(४) । स्थिर-सीलिंग् अथवा उच्चतापमानस्य स्थिर-सीलिंग्-उत्पादानाम् अनुप्रयोगानाम् विस्तृत-श्रेणी भवति ।

३.सामान्यतया प्रयुक्ताः पेरोक्साइड्

सामान्यतया प्रयुक्ताः पेरोक्साइड् वल्केनाइजिंग एजेण्ट् आल्काइल पेरोक्साइड्, डायसाइल पेरोक्साइड् (डाइबेन्जोइल पेरोक्साइड् (BPO)) तथा पेरोक्सी एस्टरः सन्ति । तेषु डायआल्काइल पेरोक्साइड् इत्यस्य बहुप्रयोगः भवति । यथा: डाइआइसोप्रोपाइल पेरोक्साइड् (DCP): वर्तमानकाले सर्वाधिकं प्रयुक्तं वल्केनाइजिंग एजेण्ट् अस्ति ।

२,५-डाइमिथाइल-२,५-(डाइ-टर्ट-ब्यूटाइलपेरोक्सी) हेक्सेन: बिस्-डाइपेन्टाइल इति अपि ज्ञायते

4. पेरोक्साइड वल्केनाइजेशन तन्त्र

पेरोक्साइडस्य पेरोक्साइडसमूहः तापेन सहजतया विघटितः भूत्वा मुक्तकणाः उत्पाद्यन्ते, ये रबरस्य आणविकशृङ्खलायाः मुक्तकणप्रकारस्य क्रॉस्-लिङ्किंग्-विक्रियाम् आरभन्ते

5. पेरोक्साइड् वल्केनाइजेशनस्य प्रमुखबिन्दवः : १.

(१) । मात्रा : भिन्न-भिन्न-रबर-जातीयैः सह भिद्यते

पेरोक्साइडस्य क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षता : कार्बनिक-पेरोक्साइडस्य 1g अणुः रबरस्य अणुना कियती ग्रामं रासायनिक-क्रॉस-लिङ्किंग् उत्पादयितुं शक्नोति।यदि पेरोक्साइडस्य 1 अणुः रबरस्य 1g अणुः क्रॉस्-लिङ्किङ्ग् कर्तुं शक्नोति तर्हि क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षता 1 भवति।

यथा : एसबीआर इत्यस्य क्रॉस्-लिङ्किङ्ग्-दक्षता १२.५ अस्ति; बीआर इत्यस्य क्रॉस्-लिङ्किङ्ग्-दक्षता १०.५ अस्ति; ईपीडीएम, एनबीआर, एनआर इत्येतयोः क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षता १ भवति; IIR इत्यस्य क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षता 0 भवति ।

(२) । क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षतां सुधारयितुम् सक्रिय-कारकस्य सह-सल्फराइजिंग-कारकस्य च उपयोगः

ZnO इत्यस्य भूमिका चिपकणस्य तापप्रतिरोधस्य उन्नयनं भवति, न तु सक्रियकस्य । स्टीयरिक अम्लस्य भूमिका रबरस्य ZnO इत्यस्य विलेयतायां प्रसारणं च सुधारयितुम् अस्ति । एच् वी ए-२ (N,N'-phthalimido-dimaleimide) अपि पेरोक्साइडस्य प्रभावी सक्रियकर्ता अस्ति ।

सहायक वल्केनाइजिंग एजेण्टं योजयित्वा: मुख्यतया सल्फरपीतवर्णः, अन्ये च सहायकाः क्रॉस्-लिङ्किंग् एजेण्ट् यथा डिविनाइलबेन्जीन्, ट्राइआल्किलट्राइसाइनेट्, असंतृप्तकार्बोक्जिलेट् इत्यादयः।

(३) । क्रॉस-लिङ्किंग् इत्यस्य दक्षतां सुधारयितुम्, स्लॉट् कार्बनब्लैक् तथा सिलिका इत्यादीनां अम्लपूरकानाम् (मुक्तकणानां निष्क्रियीकरणं कर्तुं अम्लस्य) उपयोगं परिहरन्तु, क्षारीयपदार्थानाम् अल्पमात्रायां योजयन्तु, यथा MgO, triethanolamine इत्यादयः एण्टीऑक्सिडेण्ट् सामान्यतया अमाइन तथा फिनोलिक एण्टीऑक्सिडेण्ट् भवन्ति, अपि च मुक्तकणानां निष्क्रियीकरणं कर्तुं सुलभं भवति, क्रॉस्-लिङ्किंग् इत्यस्य दक्षतां न्यूनीकरोति, तेषां उपयोगः अल्पतया करणीयः

(४) । वल्केनाइजेशनतापमानम् : पेरोक्साइडस्य अपघटनतापमानात् अधिकं भवितुमर्हति

(५) । वल्कनीकरणसमयः : सामान्यतया पेरोक्साइडस्य अर्धजीवनस्य ६ ~ १० गुणाः ।

   पेरोक्साइड् अर्धजीवनम् : एकस्मिन् निश्चिते तापमाने पेरोक्साइडस्य अपघटनं आवश्यकसमयस्य मूलसान्द्रतायाः आर्धं यावत् भवति, यत् t1/2 इत्यनेन व्यक्तं भवति ।

   यदि १७०°C मध्ये DCP इत्यस्य अर्धजीवनं १min भवति तर्हि तस्य सकारात्मकसल्फेशनसमयः ६~१०min भवितुमर्हति ।

सूत्रीकरणस्य उदाहरणम् : EPDM 100 (आधारः) .

S 0.2 (सहायक वल्केनाइजिंग एजेण्ट) .

SA 0.5 (सक्रियकर्ता) .

ZnO 5.0 (तापप्रतिरोधं सुधारयितुम्)

एचएएफ ५० (सुदृढीकरणकारक) २.

DCP 3.0 (थिक्सोट्रोपिक एजेण्ट) 1.1.

MgO 2.0 (क्रॉस्-लिङ्किंग्-दक्षतां वर्धयति)

संचालनतैलम् १० (मृदुकरणकारकम्) २.