আজিৰ দিনত বস্তু তৈয়াৰ কৰাত কৃত্ৰিম ৰবৰৰ অতি গুৰুত্ব আছে। ২০২৩ চনত বিশ্বত ব্যৱহৃত সকলো ৰবৰৰ প্ৰায় ৫৮% ই আছিল। কৃত্ৰিম ৰবৰৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰকাৰসমূহ হ’ল-
ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰ (SBR)
পলিবুটাডাইন ৰবৰ (BR)
ইথিলিন-প্ৰপাইলিন-ডাইন মনোমাৰ (EPDM)
আইছ'বুটিলিন-আইছ'প্ৰিন ৰবৰ (IIR)
পলিইছ'প্ৰিন ৰবৰ (IR)
নাইট্ৰাইল ৰবৰ (NBR)
ক্ল'ৰ'প্ৰিন ৰবৰ (CR)
এক্ৰিলিক ৰবৰ (ACM)
হাইড্ৰ'জেনেটেড নাইট্ৰাইল ৰবৰ (HNBR)
কৃত্ৰিম ৰবৰক ইলাষ্টমাৰ বুলিও কোৱা হয়। মানুহে বনাই, প্ৰকৃতিত পোৱা নাযায়। এই ইলাষ্টমাৰবোৰ প্ৰায়ে প্ৰাকৃতিক ৰবৰতকৈ শক্তিশালী আৰু বেছি দিন টিকে। গাড়ী নিৰ্মাণ আৰু নিৰ্মাণৰ দৰে বহু উদ্যোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিভিন্ন ধৰণৰ ৰবৰৰ বিষয়ে জানিলে অভিযন্তা আৰু শ্ৰমিকসকলে প্ৰতিটো কামৰ বাবে উপযুক্ত ৰবৰ বাছি উলিয়াবলৈ সহায় কৰে। তলৰ তালিকাখনে দেখুৱাইছে যে শেহতীয়া বছৰবোৰত বিশ্বজুৰি কিমান কৃত্ৰিম ৰবৰ বিক্ৰী হৈছিল:
| বছৰ | গ্লোবেল চিন্থেটিক ৰবৰ বজাৰৰ আকাৰ (USD বিলিয়ন) |
|---|---|
| 2023 | ~৪১.০৪ |
| 2024 | 38.90 |
| 2025 | ৪১.০৪ (প্ৰকল্পিত) |
| 2034 | ৬৬.৪৪ (পূৰ্বাভাস) |
কৃত্ৰিম ৰবৰ মানুহে তৈয়াৰ কৰে। টায়াৰ, ছিল, নলী, আৰু বহুতো বস্তুত ইয়াক বহুত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক ৰবৰতকৈ ই বেছি দিন টিকে। ইয়াক বিভিন্ন চাকৰিৰ বাবেও সলনি কৰিব পাৰি।
তাত আছে বিভিন্ন ধৰণৰ কৃত্ৰিম ৰবৰ । প্ৰতিটো প্ৰকাৰৰ নিজস্ব বিশেষ শক্তি থাকে। টায়াৰৰ বাবে SBR ভাল। এনবিআৰে তেলৰ সৈতে ভাল কাম কৰে। বেয়া বতৰৰ বাবে ইপিডিএম সৰ্বোত্তম। ছিলিকন গৰমৰ বাবে আৰু ঔষধত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্ৰতিটো কামৰ বাবে উপযুক্ত কৃত্ৰিম ৰবৰ বাছি ল’ব লাগিব। উষ্ণতা, ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, ই কিমান বেণ্ডি, আৰু ইয়াৰ খৰচ কিমান আদি কথাবোৰ ভাবি চাওক।
ছান্টোপ্ৰিনৰ দৰে বহুতো কৃত্ৰিম ৰবৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত আৱৰ্জনা কমোৱাত সহায় হয় আৰু মাটি পৰিষ্কাৰ হৈ থাকে।
প্ৰতিটো ৰবৰে কি কৰিব পাৰে সেই কথা জানিলে অভিযন্তা আৰু নিৰ্মাতাসকলক সহায় কৰা হয়। তেওঁলোকে শ্ৰেষ্ঠটো বাছি ল’ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত সামগ্ৰীসমূহ শক্তিশালী, নিৰাপদ আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া হয়।
কৃত্ৰিম ৰবৰ মানুহে তৈয়াৰ কৰে, প্ৰকৃতিত পোৱা নাযায়। ই প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ দৰে বহুত কাম কৰে। এই পদাৰ্থবোৰক ইলাষ্টমাৰ বোলা হয় কাৰণ ইহঁতে টানি নিজৰ আকৃতিলৈ ঘূৰি যাব পাৰে। কাৰখানাসমূহে তেলৰ পৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰি ইলাষ্টমাৰ তৈয়াৰ কৰে। কৃত্ৰিম ৰবৰ বহুখিনি প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ দৰেই, কিন্তু বিশেষ কামৰ বাবে ইয়াক সলনি কৰিব পাৰি।
বি:দ্ৰ: ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰ, বুটাইল ৰবৰ, চিলিকন ৰবৰ আদি বহু ধৰণৰ কৃত্ৰিম ৰবৰ আছে। প্ৰতিটো প্ৰকাৰ নিজস্বভাৱে শক্তিশালী আৰু বিভিন্ন কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ৰাসায়নিক উদ্যোগে কয় যে কৃত্ৰিম ৰবৰ হ’ল যিকোনো ইলাষ্টমাৰ যিটোক ভলকেনাইজ কৰিব পাৰি আৰু ইয়াক ৰাসায়নিক পদাৰ্থক একেলগে সংযোগ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। এই গোটত এক্ৰিলেট ৰবৰ, বুটাডাইন-ষ্টাইৰিন ক’পলিমাৰ, নাইট্ৰাইল-বুটাডাইন ৰবৰ আদি আছে। টায়াৰ, ছিল, নলী, আৰু বহুতো বস্তু তৈয়াৰ কৰিবলৈ এই ইলাষ্টমাৰবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
কৃত্ৰিম ৰবৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হয় তেল ভিত্তিক সামগ্ৰীৰ পৰা। কাৰখানাত নাফ্থাৰ দৰে বস্তু ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিয়ে প্ৰাকৃতিক গেছৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি মনোমাৰ তৈয়াৰ কৰে। মনোমাৰ হ’ল বুটাডাইন, ষ্টাইৰিন, আইছ’প্ৰিন, ক্ল’ৰ’প্ৰিন, এক্ৰিলোনাইট্ৰাইল, ইথাইলিন , আৰু প্ৰপাইলিন। পলিমাৰাইজেচন হৈছে মনোমাৰক সংযোগ কৰি পলিমাৰ নামৰ দীঘলীয়া শৃংখল সৃষ্টি কৰা প্ৰক্ৰিয়া।
বেছিভাগ ইলাষ্টমাৰৰ মেৰুদণ্ড কাৰ্বন পৰমাণুৰে গঠিত যদিও ছিলিকন ৰবৰৰ মেৰুদণ্ড চিলিকন আৰু অক্সিজেনেৰে গঠিত।
ছিলিকন ৰবৰ ছিলিকনৰ পৰা আহে, যিটো বালি বা কোৱাৰ্টছত পোৱা যায়।
বিভিন্ন অনুঘটক আৰু মনোমাৰ মিশ্ৰণে ইলাষ্টমাৰবোৰ কেনেকৈ ওলায় সেইটো নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে। পলিমাৰাইজেচনৰ পিছত পদাৰ্থটো ভালকেনাইজেচনৰ মাজেৰে যায়। এই পদক্ষেপত ৰবৰটো কঠিন আৰু শক্তিশালী কৰিবলৈ চালফাৰৰ দৰে বস্তু ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰাসায়নিক গঠন সলনি কৰিলে কাৰখানাসমূহে বহুতো বিশেষ ব্যৱহাৰৰ বাবে ইলাষ্টমাৰ বনাব পাৰে।
সমগ্ৰ বিশ্বতে ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰৰ প্ৰচুৰ ব্যৱহাৰ হয়। কাৰখানাবোৰে ইয়াক বেছিভাগেই বুটাডাইন আৰু কিছু ষ্টাইৰিন মিহলাই তৈয়াৰ কৰে। এই মিশ্ৰণে এনে এটা সামগ্ৰী সৃষ্টি কৰে যিটো শক্তিশালী আৰু বেণ্ডী দুয়োটা। এছ বি আৰ সহজে ক্ষয় নহয় আৰু ধাতুৰ লগত ভালদৰে লাগি থাকে। ই অতি ঠাণ্ডা আৰু গৰম ঠাইত কাম কৰে, -৬০oFৰ পৰা +২২৫oF লৈকে। এছ বি আৰ বেছিভাগেই টায়াৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, য’ত এছ বি আৰ নিৰ্মিত বেছিভাগ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বেল্ট, নলী, তাঁৰ, জোতাৰ তলুৱা, খাদ্যৰ পেকেজিং আদিতো ইয়াক পোৱা যায়। SBR ব্যয়বহুল নহয় আৰু বহু কামৰ বাবে ভাল কাম কৰে। মানুহে প্ৰায়ে টায়াৰ ভাল কৰিবলৈ প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ সৈতে এছ বি আৰ মিহলাই লয়।
বি:দ্ৰ: টায়াৰ বেছি দিন টিকিবলৈ সহায়ক হোৱাকৈ SBR প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ সৈতে মিহলি কৰা হয়।
বুটাডাইন ৰবৰ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকাৰৰ কৃত্ৰিম ৰবৰ। ই অতি বাউন্সি আৰু বহুত টানিব পাৰে। বি আৰ সহজে ফাটি নাযায় আৰু বহুদিনলৈকে থাকে। গৰম আৰু ঠাণ্ডা দুয়োটা বতৰতে ই ভাল কাম কৰে। টায়াৰ, গেছকেট, ছিল, আৰু জোতাৰ তলুৱাত বি আৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কনভেয়ৰ বেল্ট, স্প’ৰ্টছ গিয়াৰ, চিকিৎসা সামগ্ৰীতো ইয়াক পোৱা যায়।
নাইট্ৰাইল ৰবৰক বুনা-এন বুলিও কোৱা হয়। ইয়াক এক্ৰিলোনাইট্ৰাইল আৰু বুটাডাইনৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। এন বি আৰ তেল, ইন্ধন, আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ প্ৰতিৰোধ কৰাত অতি ভাল। ইয়াক গাড়ী আৰু বিমানত ছিল, গেছকেট, নলীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেল আৰু গেছৰ সঁজুলি আৰু মেডিকেল গ্ল’ভছতো এন বি আৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইঞ্জিন আৰু ইন্ধন ব্যৱস্থাত ভাল কাম কৰে কাৰণ ই তেলত ভাঙি নাযায়। এন বি আৰ শক্তিশালী আৰু কঠিন ঠাইত দীৰ্ঘদিন ধৰি থাকে।
ইপিডিএম হৈছে এটা কৃত্ৰিম ৰবৰ যিয়ে ৰ’দ, বৰষুণ, আৰু অ’জনৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে। গৰম আৰু ঠাণ্ডা দুয়োটা বতৰতে ই বেঁকা হৈ থাকে। পানী বা বহু ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ফলত ইপিডিএমৰ ক্ষতি নহয়। ই সস্তা আৰু পুনঃব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। গাড়ীৰ দুৱাৰ, নলী, চাল, আৰু বায়ু ব্যৱস্থাত ইপিডিএম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বাহিৰত বা ৰুক্ষ বতৰত ব্যৱহাৰ কৰা বস্তুৰ বাবে ই এটা ভাল পছন্দ।
নিওপ্ৰিনক ক্ল’ৰ’প্ৰিন ৰবৰ বুলিও কোৱা হয়। ই কঠিন, বেণ্ডী, আৰু তেলৰ দ্বাৰা নষ্ট নহয়। নিওপ্ৰিনে মানসিক চাপ আৰু উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তন চম্ভালিব পাৰে। ইয়াক গাড়ীত গেছকেট, নলী, আৰু মাউণ্টৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অট্টালিকাত ইয়াক ছিল আৰু পেডৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৱেটছুট, ছেফটি গিয়াৰ, বেল্টতো নিওপ্ৰিন পোৱা যায় কাৰণ ই বতৰ আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ প্ৰতিৰোধ কৰে।
বুটাইল ৰবৰে গেছ সহজে পাৰ হ’বলৈ নিদিয়ে। ইয়াৰ ফলত টায়াৰৰ টিউব আৰু ঔষধৰ বটলৰ টুপিৰ বাবে ই অতি উত্তম। ই বেঁকা হৈ থাকে আৰু টায়াৰৰ ভিতৰত বায়ু ৰাখে। বুটাইল ৰবৰেও ঔষধক পানী আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। বিশেষ প্ৰয়োজন অনুসৰি ইয়াক সলনি কৰিব পাৰি, যেনে ঔষধৰ ছীলৰ বাবে ইয়াক দ্ৰুতভাৱে নিৰাময় কৰা।
ক্ল’ৰিনেটেড পলিইথাইলিন হৈছে এক শক্তিশালী আৰু নমনীয় কৃত্ৰিম ৰবৰ। ই গৰম, তেল, জুই, বেয়া বতৰৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়ে। তাঁৰৰ কভাৰ, নলী, আৰু গাড়ীৰ অংশৰ বাবে চিপিই ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক মিহলাই আকৃতি দিবলৈ সহজ। চিপিইয়ে বহু উষ্ণতাত ভাল কাম কৰে আৰু সহজে জুই নলয়।
গাড়ীত এক্ৰিলিক ৰবৰ বহুত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে অধিক তাপ, তেল লাগিব পাৰে, আৰু সোনকালে পুৰণি নহয়। এচিএম ছিল, নলী, গেছকেট, আৰু আঠাত পোৱা যায়। ই শব্দ কমাবলৈ সহায় কৰে আৰু গাড়ীৰ অংশবোৰ বেছি দিন টিকি থাকে। ইন্ধন ব্যৱস্থাৰ অংশ আৰু গাড়ীৰ দুৱাৰৰ বাবে আঠাৰ বাবেও এচিএম ভাল।
ফ্ল’ৰ’কাৰ্বন ৰবৰক এফ পি এম বা ভিটন বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ গঠনত ফ্ল’ৰিন থাকে। এফ পি এম এ অতি উচ্চ তাপ আৰু শক্তিশালী ৰাসায়নিক পদাৰ্থ চম্ভালিব পাৰে। তেল, ইন্ধন বা দ্রাৱকত ই ভাঙি নাযায়। গাড়ী, বিমান, আৰু কাৰখানাত ছিল আৰু গেছকেটৰ বাবে এফপিএম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। য’ত বস্তুবোৰ অতি গৰম হয় বা কঠোৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ থাকে তাত ই ভাল কাম কৰে।
ছিলিকন ৰবৰ অতি বেণ্ডী আৰু ই অধিক তাপ ল’ব পাৰে। ই মানুহৰ বাবে নিৰাপদ আৰু ৰাসায়নিক দ্ৰব্যৰ সৈতে বিক্ৰিয়া নকৰে। ইলেক্ট্ৰনিকছত ই তাঁৰবোৰ ঢাকি ৰাখে আৰু অংশবোৰ ছীল কৰে। চিকিৎসালয়ত ইয়াক টিউব, কেথেটাৰ, ইমপ্লাণ্টৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ছিলিকন ৰবৰ স্পষ্ট আৰু কোমল, গতিকে ই চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসাৰ সঁজুলিৰ বাবে ভাল।
পলিছ’প্ৰিন হৈছে প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ দৰেই বহুখিনি কৃত্ৰিম ৰবৰ। ইয়াত লেটেক্স প্ৰটিন নাথাকে, গতিকে ই এলাৰ্জীৰ সৃষ্টি নকৰে। পলিছ’প্ৰিন চিকিৎসা আৰু খাদ্য সামগ্ৰীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক বনোৱাটো সহজ আৰু ই অ’জন বা ৰাসায়নিক পদাৰ্থত ভাঙি নাযায়। পলিছ’প্ৰিন প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ দৰে টানিব পৰা নহয় যদিও এলাৰ্জী থকা লোকৰ বাবে ই অধিক সম আৰু নিৰাপদ।
Santoprene হৈছে এক বিশেষ ৰবৰ যিয়ে ৰবৰ আৰু প্লাষ্টিক দুয়োটাৰে দৰে কাম কৰে। ইয়াক পলিপ্ৰ’পাইলিনৰ সৈতে ইপিডিএম ৰবৰ মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। Santoprene বাৰে বাৰে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, যিটো গ্ৰহটোৰ বাবে ভাল। ই ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, বতৰ, আৰু বেঁকা হোৱাৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়ে। গাড়ীৰ ছিল, নলী, ঘৰুৱা সামগ্ৰীত ছান্টোপ্ৰিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সঁজুলি আৰু বাহিৰৰ সামগ্ৰীতো ইয়াক পোৱা যায়। নতুন ধৰণৰ Santoprene তৈয়াৰ কৰাটো সহজ আৰু খৰচো কম।
| বৈশিষ্ট্য/সম্পত্তিৰ | বিৱৰণ | অটোমোটিভ ব্যৱহাৰ | গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰ |
|---|---|---|---|
| সামগ্ৰীৰ ধৰণ | ইপিডিএম ৰবৰ আৰু পলিপ্ৰ’পাইলিনৰ পৰা ছান্টোপ্ৰিন তৈয়াৰ কৰা হয় | গাড়ীৰ ছিল, নলী, আৰু গাড়ীৰ ভিতৰ আৰু বাহিৰৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ঘৰুৱা সঁজুলি, তাঁৰ, আৰু বাহিৰৰ সামগ্ৰীত ব্যৱহাৰ কৰা হয় |
| স্থায়িত্ব | অতি কঠিন আৰু সহজে ক্ষয় নাযায় | গাড়ীৰ অংশবোৰ বেছি দিনলৈ টিকি থাকে আৰু ক্ষতিৰ প্ৰতিৰোধ কৰে | ঘৰুৱা বস্তুবোৰ শক্তিশালী আৰু মানসিক চাপ চম্ভালিব পৰা কৰি তোলে |
| ৰাসায়নিক প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | এচিড, তেল, গ্রীজৰ দ্বাৰা নষ্ট নহয় | তৰল পদাৰ্থ স্পৰ্শ কৰা গাড়ীৰ অংশৰ বাবে ভাল | ৰাসায়নিক পদাৰ্থ স্পৰ্শ কৰা ঘৰুৱা সামগ্ৰীৰ বাবে ভাল |
| বতৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | ৰ’দ বা বৰষুণত ফাটি নাযায় | বাহিৰত গাড়ীৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় | বাহিৰৰ ঘৰুৱা সামগ্ৰীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় |
| তাপমাত্ৰাৰ পৰিসৰ | অতি ঠাণ্ডাৰ পৰা অতি গৰমলৈকে কাম কৰে | গাড়ীৰ বায়ু ব্যৱস্থা আৰু নলীত ব্যৱহাৰ কৰা হয় | গৰম বা ঠাণ্ডা হোৱা সঁজুলিৰ বাবে ভাল |
| পুনঃব্যৱহাৰযোগ্যতা | পুনঃব্যৱহাৰ কৰি পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি | গাড়ী নিৰ্মাতাসকলক অধিক সেউজীয়া হোৱাত সহায় কৰে | পৰিৱেশৰ বাবে ভাল |
| প্ৰক্ৰিয়াকৰণযোগ্যতা আৰু পৃষ্ঠৰ মান | নতুন Santoprene আকৃতি দিয়াটো সহজ আৰু দেখাত ভাল | গাড়ীৰ অংশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ ভাল দেখাব লাগে আৰু ভাল লাগে | ঘৰৰ বস্তুবোৰ নমনীয় আৰু সুন্দৰ দেখা যায় |
| নান্দনিক আৰু কাৰ্য্যকৰী গুণ | শক্তিশালী, বেণ্ডী, আৰু ভাল দেখা যায় | গাড়ীৰ ভিতৰৰ অংশ আৰু পেনেলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ঘৰুৱা বস্তুৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ কঠিন আৰু ভাল দেখাব লাগে |
গাড়ী আৰু ঘৰুৱা সামগ্ৰীৰ বাবে ছান্টোপ্ৰিন শীৰ্ষ পছন্দ কাৰণ ই শক্তিশালী আৰু নমনীয়।
বুনা ৰবৰৰ ভিতৰত বুনা-এন আৰু বুনা-এছ। বুনা-এন এক্ৰিলোনাইট্ৰাইল আৰু বুটাডাইনৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। তেল আৰু ইন্ধন প্ৰতিৰোধ কৰাত ই অতি ভাল। বুনা-এছ ষ্টাইৰিন আৰু বুটাডাইনৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। ই গৰম আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়ে। ছিল আৰু নলীৰ বাবে বুনা-এন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। টায়াৰ, বেল্ট, জোতাৰ তলুৱাত বুনা-এছ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিভিন্ন প্ৰয়োজন অনুসৰি এই ৰবৰবোৰ কেনেকৈ তৈয়াৰ কৰা হয় কাৰখানাবোৰে সলনি কৰিব পাৰে।
ইথিলিন প্ৰপাইলিন ৰবৰ বা ইপিএম হৈছে শক্তিশালী মেৰুদণ্ড থকা কৃত্ৰিম ৰবৰ। গৰম, ৰ’দ, বতৰৰ ফলত ইয়াৰ কোনো ক্ষতি নহয়। ইপিএম ঠাণ্ডাত বেঁকা হৈ থাকে আৰু বিদ্যুৎ বন্ধ কৰাত ভাল। গাড়ীৰ দুৱাৰ, নলী, চাল, কেবল আদিত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইপিএম কঠিন আৰু নমনীয়, গতিকে ই গাড়ী আৰু অট্টালিকাত ভাল কাম কৰে।
এপিক্ল’ৰ’হাইড্ৰিন ৰবৰ তেল, ইন্ধন, আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ প্ৰতিৰোধ কৰাত অতি ভাল। ই কঠিন ঠাইত নিজৰ শক্তি ৰাখে আৰু গেছ পাৰ হ’বলৈ নিদিয়ে। গাড়ী আৰু বিমানত ইন্ধনৰ নলী, ছিল, আৰু গেছকেটৰ বাবে চি অ’ ৰবৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই ঠাণ্ডা আৰু গৰম দুয়োটা বতৰতে কাম কৰে আৰু ভালদৰে বেঁকা হয়। চি অ’ ৰবৰ ধাতু আৰু কাপোৰত ভালদৰে লাগি থাকে, যিয়ে শক্তিশালী ছীল তৈয়াৰ কৰাত সহায় কৰে।
টিপচ্: এটা প্ৰকাৰৰ ৰবৰ বাছি লওঁতে আপুনি কি লাগে সেই বিষয়ে চিন্তা কৰক। ই সঠিক উষ্ণতা, ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, আৰু কিমান বেঁকা হ’ব পাৰে, চম্ভালিব পাৰে নেকি পৰীক্ষা কৰক।
ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অৰ্থ হ’ল ৰবৰে ঘঁহিলে কিমান ভালদৰে থিয় দিয়ে। নাইট্ৰাইল ৰবৰ আৰু ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰ এই কামত অতি ভাল। গাড়ীৰ নলী, ইন্ধনৰ লাইন, অ’-ৰিং, ছিলত নাইট্ৰাইল ৰবৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই দ্ৰুতভাৱে জীৰ্ণ নহয় আৰু তেল চম্ভালিব পাৰে। টায়াৰ, জোতাৰ তলুৱা, বেল্ট, আৰু মজিয়াৰ বাবে ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰ বাছি লোৱা হয়। কাৰখানাত পলিয়ুৰেথেন পৰিধানৰ বিৰুদ্ধেও শক্তিশালী। নিওপ্ৰিন আৰু ভিটনে ভাল কাম কৰে যদিও নাইট্ৰাইল বা এছ বি আৰৰ দৰে ভাল কাম নকৰে। ইপিডিএম আৰু ছিলিকনে ইমান পৰিধান প্ৰতিৰোধ নকৰে আৰু ৰুক্ষ কামৰ বাবে ই উত্তম নহয়।

| ইলাষ্টমাৰ | ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ | সাধাৰণ জটিল প্ৰয়োগ |
|---|---|---|
| নাইট্ৰাইল (NBR) | অতি উত্তম | অটোমোটিভ নলী, ইন্ধন লাইন, অ’-ৰিং, গেছকেট, ছিল |
| ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন (SBR) | অতি উত্তম | অটোমোটিভ টায়াৰ, জোতাৰ তলুৱা, কনভেয়ৰ বেল্ট, উদ্যোগিক মজিয়া |
| পলিয়ুৰেথেন | অতি উত্তম | উচ্চ পৰিধান প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ প্ৰয়োজন হোৱা ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগ |
| নিওপ্ৰিন | ভাল | সাধাৰণ উদ্দেশ্য, এন বি আৰ, এছ বি আৰ, পলিয়ুৰেথেনতকৈ কম |
| ভিটন | ভাল | এৰোস্পেচ ছিল, ৰাসায়নিক আৰু ইন্ধন পৰিচালনা |
| ইপিডিএম | মেলা | ঘৰ্ষণ-জটিল ব্যৱহাৰৰ বাবে কম উপযোগী |
| ছিলিকন | মেলা | উচ্চ উষ্ণতা, ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বেয়া |
কিছুমান কৃত্ৰিম ৰবৰে তেল আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ অতি ভালদৰে চম্ভালিব পাৰে। নাইট্ৰাইল বুটাডাইন ৰবৰ তেল, ইন্ধন, আৰু গ্রীজৰ সৈতে অতি উত্তম। শক্তিশালী ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু তেলৰ সৈতে ভিটন আৰু ভাল। ইয়াৰ ফলত বিমান আৰু ৰাসায়নিক উদ্যোগৰ বাবে ই ভাল। নিওপ্ৰিন শক্তিশালী আৰু ই তেল আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থও চম্ভালিব পাৰে। ইয়াক গ্লভছ, ৱেটছুট, আৰু ছিলত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ৰবৰবোৰে লিক বন্ধ কৰি দিয়ে আৰু গাড়ী, বিমান, খাদ্য কাৰখানাত মেচিনবোৰ সুৰক্ষিত কৰি ৰাখে।
এনবিআৰে তেল, ইন্ধন, এচিড, বেচ, আৰু ক্লিনাৰৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়ে।
ভিটনে কঠোৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু উচ্চ তাপৰ সৈতে কাম কৰে।
নিওপ্ৰিন বহু কামৰ বাবে বাছি লোৱা হয় কাৰণ ই শক্তিশালী আৰু তেল প্ৰতিৰোধী।
বতৰ আৰু তাপ প্ৰতিৰোধী ৰবৰৰ প্ৰয়োজন বাহিৰত আৰু গৰম ঠাইত। ইপিডিএম ৰবৰ ৰ’দ, অ’জন, বা বৰষুণৰ ফলত নষ্ট নহয়। ইয়াক গাড়ীৰ ছিল, চাল, বাহিৰৰ নলীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ছিলিকন ৰবৰ কোমল হৈ থাকে আৰু অতি উচ্চ তাপত, ৫৭২ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইটলৈকে নিজৰ আকৃতি ৰাখে। কঠিন ঠাইত ভিটন ভাল, তাপ আৰু ৰাসায়নিক দুয়োটাকে চম্ভালিব পাৰে। এই ৰবৰবোৰ গাড়ী, কাৰখানা, অট্টালিকা আদিত ব্যৱহাৰ কৰা হয় য’ত বতৰ আৰু গৰমে সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
বাহিৰৰ ছিল আৰু ছাদৰ বাবে ইপিডিএম সৰ্বোত্তম।
অভেনৰ গেছকেট, চিকিৎসা সঁজুলি, ইলেক্ট্ৰনিকছ আদিত ছিলিকন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
বিমান আৰু ৰাসায়নিক উদ্যোগৰ বাবে ভিটনক নিৰ্বাচিত কৰা হয়।
কিছুমান ৰবৰে গেছ বন্ধ কৰাত আনতকৈ ভাল। বুটাইল ৰবৰে বায়ু পাৰ হৈ যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, গতিকে ইয়াক টায়াৰৰ টিউব আৰু লাইনাৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এপিক্ল’ৰ’হাইড্ৰিন ৰবৰেও গেছ ভালদৰে বন্ধ কৰি ৰাখে আৰু ইন্ধন ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিশেষকৈ ভাপ আৰু ব্ৰেকৰ অংশত গেছ বন্ধ কৰাৰ বাবে ইপিডিএম ভাল।
| কৃত্ৰিম ৰবৰ | গেছৰ অভেদ্যতাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ | মূল ব্যৱহাৰ |
|---|---|---|
| বুটাইল ৰবৰ | গেছৰ প্ৰতি উচ্চ অভেদ্যতা; কম তাপীয় প্ৰসাৰণ | টায়াৰৰ ভিতৰৰ নলী, টায়াৰৰ লাইনাৰ, কাষৰ বেৰ |
| এপিক্ল'ৰ'হাইড্ৰিন (ECO) | নাইট্ৰাইলৰ তুলনাত গেছৰ অভেদ্যতা উচ্চমানৰ | ইন্ধন ব্যৱস্থা |
| ইপিডিএম | উচ্চ উষ্ণতাৰ জলীয় বাষ্পৰ বাবে ভাল | ভাপ, ব্ৰেক চিষ্টেমৰ অংশৰ বাবে ছিল |
কিছুমান ৰবৰ বিশেষ কামৰ বাবে ছিঙি লোৱা হয়। টিউবিং, তাঁৰৰ কভাৰ, সুৰক্ষাৰ কাপোৰৰ বাবে নিওপ্ৰিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেলৰ নলী, ইন্ধনৰ টেংক, আনকি ৰকেটৰ অংশতো নাইট্ৰাইল ৰবৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। হাইড্ৰ’জেনেটেড এনবিআৰে বায়ু অতি ভালদৰে বাহিৰত ৰাখে। বুটাইল ৰবৰ গেছ বন্ধ কৰা আৰু বিদ্যুৎ বন্ধ কৰাত ভাল। ইপিডিএম গাড়ীৰ অংশ আৰু জোতাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় কাৰণ ই বতৰৰ প্ৰতি থিয় দিব পাৰে। স্পেণ্ডেক্সৰ দৰে ইউৰেথেন ইলাষ্টমাৰ টানিব পৰা বস্তু আৰু বিমানৰ চকাত পোৱা যায়। ছিলিকন ৰবৰে বহু উষ্ণতাত কাম কৰে আৰু তাঁৰৰ আৱৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ছান্টোপ্ৰেন বেণ্ডী আৰু টাফ হোৱাৰ বাবে জনাজাত। কাৰখানাবোৰে গাড়ীৰ ছিল, নলী, ঘৰৰ মেচিন, আৰু বাহিৰৰ বাবে বস্তুত চেণ্টোপ্ৰিন ব্যৱহাৰ কৰে। ছান্টোপ্ৰিন সহজে পুনঃব্যৱহাৰ আৰু আকৃতি দিব পাৰি, গতিকে গাড়ী আৰু ঘৰুৱা সামগ্ৰীৰ বাবে ই এটা শীৰ্ষ পিক। ভলকেনাইজেচনে চেণ্টোপ্ৰিনক শক্তিশালী কৰে আৰু বেছি দিন টিকে, গতিকে ই কঠিন ঠাইত কাম কৰে। ভলকেনাইজেচনে চেণ্ট’প্ৰিনকো পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ দিয়ে, যিয়ে গ্ৰহটোক সহায় কৰে।
টিপচ্: কামটোৰ বাবে সদায় উপযুক্ত ৰবৰ বাছি লওক। বেণ্ডি ছিলৰ বাবে চেণ্ট’প্ৰিন, তেলৰ বাবে এনবিআৰ, আৰু বাহিৰৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ইপিডিএম ব্যৱহাৰ কৰক।
তলৰ তালিকাখনে বিভিন্ন ধৰণৰ কৃত্ৰিম ৰবৰ তুলনা কৰাত সহায় কৰে । ইয়াত দেখুওৱা হৈছে যে তেওঁলোকে কেনেকৈ প্ৰদৰ্শন কৰে, কিমান দিনলৈ থাকে আৰু কিমান খৰচ হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰতিটো কামৰ বাবে কোনটো ধৰণৰ সৰ্বোত্তম সেয়া সহজ হৈ পৰে।
| প্ৰকাৰ | মূল শক্তিসমূহ | স্থায়িত্ব | খৰচৰ স্তৰ | সাধাৰণ ব্যৱহাৰ |
|---|---|---|---|---|
| এছ বি আৰ | ভাল ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা, বনাবলৈ সহজ | মধ্যমীয়া | নিম্ন | টায়াৰ, জোতাৰ তলুৱা, বেল্ট |
| এন বি আৰ | তেল আৰু ইন্ধন প্ৰতিৰোধ কৰে, শক্তিশালী | মধ্যমীয়া (দুৰ্বল UV/অ'জন) | নিম্ন | ছিল, নলী, ইন্ধন ব্যৱস্থা |
| ইপিডিএম | বতৰ, UV, আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ চম্ভালিব পাৰে | ওখ | মধ্যমীয়া | গাড়ীৰ ছিল, ছাদ, বাহিৰৰ অংশ |
| নিওপ্ৰিন (CR) | তেল, ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, আৰু বতৰ প্ৰতিৰোধ কৰে | মধ্যমীয়া | মধ্যমীয়া | গেছকেট, ৱেটছুট, বেল্ট |
| বুটাইল (IIR) | বায়ু সোমাই ৰাখে, গেছ বন্ধ কৰে | উচ্চ (তেল/অ’জন বেয়া) | মধ্যমীয়া | টায়াৰৰ টিউব, ছিল, ষ্টপাৰ |
| ছিলিকন | তাপ, ঠাণ্ডা, আৰু ইউভি চম্ভালিব পাৰে | ওখ | ওখ | মেডিকেল, ইলেক্ট্ৰনিকছ, বেকিং |
| ফ্ল'ৰ'কাৰ্বন (FKM) | কঠোৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু তাপ প্ৰতিৰোধ কৰে | ওখ | ওখ | মহাকাশ, ৰাসায়নিক উদ্যোগ |
| পলিয়ুৰেথেন (PU) | পোছাক আৰু ছিঙি যোৱাৰ বিৰুদ্ধে শক্তিশালী | মধ্যমীয়া (দুৰ্বল UV/অ'জন) | মধ্যমীয়া-উচ্চ | চকা, বুছিং, যন্ত্ৰপাতি |
বি:দ্ৰ: বিশেষ কামৰ বাবে কৃত্ৰিম ৰবৰ তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। কিছুমান প্ৰকাৰ কঠিন ঠাইত বেছি দিন টিকে। আন কিছুমানৰ খৰচ কম বা তেলৰ সৈতে ভাল কাম কৰে।
সঠিক কৃত্ৰিম ৰবৰ বাছি লোৱাটো নিৰ্ভৰ কৰে আপুনি কি লাগে তাৰ ওপৰত। আপোনাক বাছনি কৰাত সহায় কৰিবলৈ কিছুমান পদক্ষেপ ইয়াত দিয়া হ'ল:
পৰিৱেশ পৰীক্ষা কৰক : ই গৰম, ঠাণ্ডা, ৰ’দ, বা ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ সন্মুখীন হ’বনে? বাহিৰৰ বাবে ইপিডিএম বা চিলিকন ব্যৱহাৰ কৰক। তেল বা ইন্ধনৰ বাবে এন বি আৰ বাছি লওক।
শক্তিৰ কথা ভাবিব : ইয়াক টানিব লাগে নে দৃঢ় হৈ থাকিব লাগে? পলিয়ুৰেথেন কঠিন আৰু দ্ৰুতভাৱে ক্ষয় নাযায়। গৰম আৰু ঠাণ্ডাত ছিলিকন বেণ্ডী হৈ থাকে।
খৰচ চাওক : SBR সস্তা আৰু বহুত কামত কাম কৰে। ছিলিকন আৰু ফ্ল’ৰ’কাৰ্বনৰ দাম বেছি যদিও কঠিন ঠাইত বেছি দিন টিকে।
ব্যৱহাৰৰ মিল ৰাখক : টায়াৰৰ বাবে এছ বি আৰ আৰু বুটাইল ৰবৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চিকিৎসা আৰু খাদ্যৰ কামৰ বাবে ছিলিকন সুৰক্ষিত। ইঞ্জিনৰ ছীলৰ বাবে এন বি আৰ বা ফ্ল’ৰ’কাৰ্বন ভাল।
নিয়ম আৰু সুৰক্ষা পৰীক্ষা কৰক : কিছুমান কামত সুৰক্ষাৰ নিয়ম পূৰণ কৰা ৰবৰৰ প্ৰয়োজন হয়। প্ৰকাৰ অনুমোদিত হৈছে নে নাই সদায় পৰীক্ষা কৰক।
কৃত্ৰিম ৰবৰৰ পৰা বাছি ল’ব পাৰি। প্ৰত্যেকৰে বিভিন্ন কামৰ বাবে বিশেষ বৈশিষ্ট্য আছে। কামটো, ইয়াক ক’ত ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব, আৰু বাজেটৰ বিষয়ে চিন্তা কৰি আপুনি আপোনাৰ প্ৰকল্পৰ বাবে সৰ্বোত্তম ৰবৰ বাছি ল’ব পাৰে।
কৃত্ৰিম ৰবৰৰ প্ৰকাৰ সকলো একে নহয়। কিছুমান আনতকৈ শক্তিশালী বা বেছি বেণ্ডী। কিছুমানে গৰম, তেল বা বেয়া বতৰ ভালদৰে চম্ভালিব পাৰে। সঠিক ধৰণৰ বাছি ল’লে বস্তুবোৰ বেছি দিন টিকে আৰু ভালদৰে কাম কৰে। এই টেবুলে নিৰ্মাতাসকলক প্ৰতিটো কামৰ বাবে সৰ্বোত্তম ৰবৰ বাছনি কৰাত সহায় কৰে:
| প্ৰকাৰ | মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ | উত্তম ব্যৱহাৰ |
|---|---|---|
| এন বি আৰ | তেল আৰু ইন্ধনৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | ইঞ্জিনৰ ছিল, নলী |
| ইপিডিএম | বতৰ আৰু তাপ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | ছাদ, গাড়ীৰ ছীল |
| নিওপ্ৰিন | ৰাসায়নিক আৰু অগ্নি প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | ৱেটছুট, গেছকেট |
| ছিলিকন | উচ্চ তাপ আৰু নমনীয়তা | চিকিৎসা, পাকঘৰৰ সামগ্ৰী |
| ভিটন | চৰম ৰাসায়নিক আৰু উষ্ণতা প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা | এৰোস্পেচ, অ’-ৰিং |
গাড়ী আৰু ঘৰুৱা সামগ্ৰীত ছান্টোপ্ৰেন বেণ্ডী আৰু টাফ হোৱাৰ বাবে জনাজাত।
প্ৰাকৃতিক ৰবৰ গছৰ পৰা আহে। তেলৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ পৰা কাৰখানাত কৃত্ৰিম ৰবৰ তৈয়াৰ কৰা হয়। বিশেষ কামৰ বাবে কৃত্ৰিম ৰবৰ সলনি কৰিব পাৰি। দুয়োবিধেই টানি নিজৰ আকৃতিলৈ ঘূৰি যাব পাৰে। সাধাৰণতে কঠিন ঠাইত কৃত্ৰিম ৰবৰ বেছি দিন টিকি থাকে।
গাড়ীৰ টায়াৰৰ বাবে ষ্টাইৰিন-বুটাডাইন ৰবৰ (SBR) আৰু বুটাডাইন ৰবৰ (BR) সৰ্বোত্তম। ইহঁত সোনকালে ক্ষয় নাযায় আৰু গৰম ল’ব পাৰে। টায়াৰ নিৰ্মাতাসকলে টায়াৰ শক্তিশালী আৰু বেছি দিন টিকিবলৈ প্ৰাকৃতিক ৰবৰৰ সৈতে এছ বি আৰ মিহলাই লয়।
হয়, বহু ধৰণৰ কৃত্ৰিম ৰবৰ পুনঃব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। Santoprene পুনঃব্যৱহাৰ কৰাটো সহজ। পুনঃব্যৱহাৰে আৱৰ্জনা কমোৱাত সহায় কৰে আৰু সামগ্ৰী ৰাহি কৰে। কিছুমান পুনঃব্যৱহৃত ৰবৰ নতুন গাড়ীৰ অংশ, মজিয়া বা খেলপথাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
নাইট্ৰাইল (NBR) আৰু ফ্ল’ৰ’কাৰ্বন (Viton)ৰ বিশেষ ৰাসায়নিক গঠন আছে। এইবোৰে তেল আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থই ৰবৰত আঘাত দিয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। সেইবাবেই ইঞ্জিন আৰু কাৰখানাত ছিল, নলী, গেছকেটৰ বাবে ইহঁত ভাল।
হয়, ছিলিকন ৰবৰ নিৰাপদ। খাদ্য আৰু চিকিৎসাৰ বাবে ই বেছিভাগ ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ লগত বিক্ৰিয়া নকৰে আৰু ই অধিক তাপ ল’ব পাৰে। চিকিৎসালয়ত টিউব আৰু ইমপ্লাণ্টৰ বাবে ছিলিকন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। খাদ্য নিৰ্মাতাসকলে ইয়াক বেকিং মেট আৰু পাকঘৰৰ সঁজুলিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে।