Ekizibu ekisinga obunene ekya fluoroelastomer (FKM) kwe kuziyiza obubi ebbugumu eri wansi. Ebbugumu ly’okudda emabega erya bbugumu erya wansi (TR10) erya binary FKM okutwalira awamu liba -18 okutuuka ku -16 °C, ate ebbugumu ly’okukyusa endabirwamu (Tg) liri -20 °C; obuziyiza bwa bbugumu obutono obwa FKM ey’emirundi esatu bubi okusinga obwa FKM eya binary. Special low-temperature type FKM erina obulungi okugumira ebbugumu eri wansi, naye bbeeyi eri waggulu nnyo.
FKM mu ASTM D 2000-2012 'enkola y'okugabanya ebintu ebikolebwa mu kapiira mu mmotoka' ey'ebintu eby'omutindo gwa M2, M5, M6 ebyetaagisa okuyita mu kugezesebwa okw'ebbugumu entono okw'okumenya F15 (-25 °C), ebintu eby'omutindo gwa M4 ebyetaagisa okuyita mu kugezesebwa okw'ebbugumu entono okw'okumenya F17 (-40 °C). Mu myaka egiyise, ebintu bya FKM ebisinga obungi byetaagibwa okutuukiriza ebyetaago byombi eby’okuziyiza ebbugumu eringi (250-275 °C) n’okuziyiza ebbugumu eri wansi F15 oba F17. Engeri esinga obulungi kwe kukozesa FKM ey’ebbugumu eri wansi, gamba ng’ebbugumu ly’obuzito (brittleness temperature) erya -45 ~ -40 °C Viton GLT type FKM, naye FKM eno ey’ebbugumu eringi ekola mbi era bbeeyi nzibu okufuula akatale okukkirizibwa. Nga tulongoosa omulimu gw’ebirungo bya FKM ebibiri bisobola okutuukiriza mu kiseera kye kimu ebyetaago by’okuziyiza ebbugumu erya wansi n’erya waggulu, era n’omuwendo nagwo gwa nsaamusaamu, kifuuse ekifo eky’ebbugumu eky’okunoonyereza.
Olupapula luno lwekenneenya obubonero bwa FKM low-temperature performance ya Tg, TR10 ne brittleness temperature (Tbri) y’enkolagana wakati w’abayizi abasoma diguli eyookubiri, fillers, mixing process, n’ebirala ku binary ne ternary FKM adhesive low-temperature brittleness performance for the preparation of low-temperature-resistant FKM adhesive okuwa reference!
1. Okulaga obubonero bw’eby’obugagga bya FKM eby’okumenyaamenya mu bbugumu eri wansi
Kapiira erina okukyukakyuka okukyukakyuka, asobola okuvaamu okukyukakyuka okunene wansi w’ekikolwa ky’amaanyi amatono ag’ebweru, era asobola okuzzibwa mu mbeera yaayo eyasooka oluvannyuma lw’okuggyawo empalirizo ey’ebweru, kale ekozesebwa nnyo. Naye ebbugumu bwe likendeera, obusannyalazo bwa kapiira bweyongera mpolampola, era bwe butuuka ku Tg, kapiira kafiirwa obugumu bwagwo n’eremererwa. Olw’ebintu ebikolebwa mu kapiira eby’enjawulo, mu nkola y’okukozesa biyinza okukosebwa, okusika, okusala, okuwuguka, okufulumya, okunyiga, n’ebirala, omulimu gwakyo ogw’okumenyaamenya mu bbugumu eritono gulina okusinziira ku mbeera yaakyo ey’okukola okulonda enkola entuufu ey’okugezesa. Enkola ezitera okukozesebwa mu kugezesa omulimu gw’okumenya empewo mu bbugumu eri wansi mulimu okugezesa Tg, okugezesa ebbugumu ly’okugwa mu bbugumu, okugezesa okudda emabega mu bbugumu entono, okugezesa obugumu obutono mu bbugumu (Gimen test), okugezesa okuziyiza okugolola n’omugerageranyo gw’ennyogovu, okugezesa obukaluba mu bbugumu entono, okugezesa okunyigirizibwa okw’olubeerera n’okuwummuzibwa kw’okunyigirizibwa mu bbugumu entono, n’ebirala.
Obuziyiza bw’ebbugumu eri wansi obwa FKM busobola okumanyibwa nga Tg, Tbri, TR10 ne Torsion Temperature ku bbugumu eri wansi (TGem), n’ebirala.Ebipimo bino birina amakulu ag’enjawulo naye nga birina enkolagana ezimu ne bannaabwe.
(1) Tg ye bbugumu kapiira mw’ekyuka okuva mu mbeera ya laasitiki ennyo okudda mu mbeera ey’endabirwamu n’embeera y’endabirwamu okudda mu mbeera ya laasitiki ennyo, ekitera okulaga entambula ya microscopic ey’enjegere za molekyu za kapiira.
(2) Tbri ye bbugumu nga tewali kwonooneka ku kapiira wansi w’embeera eziragiddwa ez’okukyukakyuka kw’amaanyi g’okukuba, ekitera okulaga amaanyi ga kapiira okukozesebwa ku bbugumu eri wansi n’obusobozi bwagwo okugumira okwonooneka.
(3) TR10 ekozesebwa okwekenneenya viscoelasticity ne crystallization effect ya rubber ku bbugumu eri wansi, era etera okulaga ebbugumu erisinga wansi ekintu kya rubber kwe kiyinza okukuuma elastic recovery yaakyo.
(4) TGem ekozesa waya y’ekyuma ekiwunyiriza nga erina ekikyukakyuka ekimanyiddwa ng’ekintu ekijuliziddwa okukyusakyusa ekifaananyi ku nkoona ennene, ate ng’ebbugumu bwe likendeera, modulo ya kapiira yeeyongera, obugumu bweyongera, era enkoona y’okukyusakyusa ekendeera okutuuka we kiwuguka mu ngeri entono ku Tg. Enkoona y’okukyusakyusa (torsion angle) ya kapiira okusinziira ku nkyukakyuka y’ebbugumu esobola okwekenneenya omulimu gwayo ogw’ebbugumu eri wansi, ebiseera ebisinga eraga ebbugumu erisinga wansi kapiira kwe likuuma obugumu bwagwo.
2 FKM Tg, TR10 n’enkolagana wakati wa Tbri
Ebisinga okukozesebwa FKM low-temperature embrittlement performance parameters ye Tg, TR10 ne Tbri, omugabi atera okwettanira parameter Tg ne TR10, ASTM yeettanira parameter Tbri, waliwo enjawulo ezimu n’enkolagana wakati wa bino ebisatu.
2. 1 Enkolagana wakati wa Tg ne TR10
TR10 ya buli ddaala lya FKM eri kumpi ne Tg (enjawulo tesukka 3 °C), ekiraga nti Tg ne TR10 zombi zisobola okulaga entambula ya bbugumu eri wansi n’ebbugumu ly’embeera y’endabirwamu ey’olujegere lwa molekyu za kapiira.
2.2 Enkolagana wakati w’ebirimu FKM fluorine n’eby’obugagga by’okumenyaamenya mu bbugumu eri wansi
Mu FKM eya bulijjo eya binary ne ternary, TR10 yeeyongera nga fluorine yeeyongera; bwe kiyingizibwa monomer ey’okuna, PMVE, ebirimu birina kinene kye bikola ku TR10.
Ebirimu birina kinene kye bikola ku TR10. Wadde ng’okweyongera kw’ebirimu fluorine kuyinza okulongoosa ekkomo erya waggulu ery’ebbugumu ly’okukozesa FKM, naye mu kiseera kye kimu, olw’ekiyungo kya CF kidda mu kifo ky’ekiyungo kya CH, ne kikendeeza ku bugonvu bw’olujegere lwa molekyu n’omulimu gwa kapiira mu bbugumu eri wansi.
2.3 Enkola y’ebijjuza ku mpisa z’okumenyaamenya mu bbugumu entono ez’ebirungo bya FKM
Carbon black N774 adhesive erina Tbri esinga wansi ate nga esinga okugumira ebbugumu eritono; zinc oxide adhesive erina Tbri esinga obunene ate nga esinga obubi okugumira ebbugumu eri wansi; omulimu gw’okumenyaamenya mu bbugumu entono ogw’ebika by’ebisiiga ebitaano tegwawukana nnyo. Oluvannyuma lw’okwekenneenya, oluvannyuma lw’okugattako ebijjuza eby’enjawulo, ekituli n’ensengekera wakati w’enjegere za molekyu za FKM bya njawulo, era omulimu gw’okumenyaamenya ogw’ebbugumu eri wansi ogukwatagana gwa njawulo.
Oluvannyuma lw’okwekenneenya, oluvannyuma lw’okugattako ebijjuza eby’enjawulo, ebituli n’ensengekera wakati w’enjegere za molekyu za FKM bya njawulo, era eby’obugagga ebikwatagana eby’okumenyaamenya mu bbugumu entono bya njawulo, era ekijjuza ekirimu akapiira akatono kirina ekirungo kya jjeeri ekinene n’okugumira obulungi mu bbugumu entono.
2.4 Enkola y’enkola y’okutabula ku mpisa z’okumenyaamenya okw’ebbugumu eri wansi eby’ebirungo bya FKM
Enkola y’okutabula nayo erina kye yeekolera ku mpisa z’okumenyaamenya ez’ebbugumu eri wansi eby’ebirungo bya FKM. Okukola obuveera nga tonnatabula kiyinza okufuna molekyo ya kapiira ekyukakyuka obulungi
Obugumu obutono obw’ekirungo busobola okulongoosebwa nga tukola obuveera nga tonnatabula. Enkola ya Thin pass oluvannyuma lw’ekirungo okusimba esobola okulongoosa enkola y’okusaasaana kw’ebijjuza n’ebikwatagana, n’okulongoosa obuziyiza bw’ebbugumu eri wansi. Okutwalira awamu, okubumba gye kukoma okuwanvuwa, n’obuzito bwa Mooney obwa kapiira gye bukoma okuba wansi. Okwongera ku muwendo gw’ebiseera by’okubumba kijja kukendeeza ku Tg ya kapiira, naye ekintu kino si kinene, era tewali njawulo nnene wakati wa Tg ne Tbri za kapiira FKM nga zirina omuwendo gw’emirundi egy’enjawulo egy’okubumba.
3 Okumaliriza
(1) Tg ya FKM eri kumpi n’eya TR10, ekiyinza okulaga entambula ya bbugumu eri wansi eya FKM molekyu chain ne glass state temperature, ate Tbri eri wansi okusinga eya Tg ne TR10.
eri wansi okusinga Tg ne TR10.
(2) Eky’obugagga ky’okumenya ebbugumu eri wansi ekya peroxide sulphurized high fluorine FKM kisingako, ate eky’okumenya ebbugumu eri wansi ekya bisphenol binary sulphurized FKM kibi nnyo.
(3) FKM rubber ejjudde carbon black N774 erina okusingawo okugumira ebbugumu eri wansi; kapiira akalimu ekijjulo ekitono alimu ggelu omungi ate nga gagumira bulungi bbugumu eri wansi.
(4) Omuwendo gw’ebiseera by’okubumba gulina kinene kye gukola ku mpisa y’okumenyaamenya mu bbugumu eri wansi eby’ebirungo bya FKM.
