Miidhaan guddaan fluoroelastomer (FKM) ho’a gadi aanaa dandamachuu dadhabuudha. Teempireecharri of duuba deebi’uu ho’a gadi aanaa (TR10) FKM baayinarii akka waliigalaatti -18 hanga -16 °C yoo ta’u, teempireecharri ce’umsa geejjibaa (Tg) -20 °C dha; dandeettiin ho’a gadi aanaa FKM sadii kan FKM baayinarii caalaa gadhee dha. Gosti addaa ho'a gadi aanaa FKM ho'a gadi aanaa dandamachuu gaarii qaba, garuu gatiin isaa baayyee ol'aanaadha.
FKM ASTM D 2000-2012 'sirna ramaddii istaandaardii oomishaalee laastika konkolaataa' keessatti oomishaalee sadarkaa M2, M5, M6 qormaata ho'a gadi aanaa embrittlement F15 (-25 °C) darbuuf barbaachisan, oomishaalee sadarkaa M4 qormaata ho'a gadi aanaa embrittlement F17 (-40 °C) darbuuf barbaachisan. Waggoota dhiyoo asitti, oomishaaleen FKM baay’inaan ulaagaalee dandeettii ho’a ol’aanaa (250-275 °C) fi ho’a gadi aanaa embrittlement F15 ykn F17 lamaanuu guutuuf barbaachisu. Karaan hundarra gaariin FKM ho’a gadi aanaa fayyadamuudha, kan akka ho’a brittleness -45 ~ -40 °C Viton GLT gosa FKM, garuu raawwiin ho’a ol’aanaa FKM kun gadhee waan ta’eef gatiin isaa gabaa fudhatama akka qabaatu gochuun rakkisaadha. Gahumsa kompaawundoota FKM baayinarii fooyyessuudhaan yeroo tokkotti ulaagaalee dandeettii ho'a gadi aanaa fi ol'aanaa guutuu danda'u, baasii isaas madaalawaadha, bakka qorannoo ho'aa ta'eera.
Barreeffamni kun amala raawwii ho’a gadi aanaa FKM Tg, TR10 fi ho’a cabbii (Tbri) hariiroo barattoota digrii lammaffaa, guutuu, adeemsa makaa fi kkf gidduu jiru maxxansituu FKM baayinarii fi sadaffaa raawwii ho’a gadi aanaa cabbii qopheessuu maxxansa FKM ho’a gadi aanaa dandamatu irratti xiinxala wabii kennuudhaaf!
1. Amala amaloota FKM ho’a gadi aanaa embrittlement
Laastikaan difoormeeshinii garagalfamuu danda’u qaba, gocha humna alaa xiqqaa jalatti difoormeeshinii guddaa uumuu danda’a, humna alaa erga buqqisee booda gara haala jalqabaatti deebi’uu waan danda’uuf bal’inaan itti fayyadama. Haa ta’u malee, akkuma ho’i hir’achaa deemuun elastiiksii laastikaa suuta suutaan kan hammaatu yoo ta’u, yeroo Tg ga’u laastikaan elastiiksii isaa dhabee ni kufa. Sababa adda addaa oomishaalee laastikaatiin adeemsa itti fayyadama keessatti dhiibbaa, tension, shear, torsion, extrusion, abrasion fi kkf saaxilamuu danda’a, raawwiin isaa ho’a gadi aanaa embrittlement haala hojii isaa irratti hundaa’uun mala qorannoo sirrii ta’e filachuuf ta’uu qaba. Malli qorannoo raawwii ho’a gadi aanaa embrittlement yeroo baay’ee itti fayyadaman qorannoo Tg, qorannoo ho’a dhiibbaa brittleness, qorannoo ho’a gadi aanaa ofirraa deebisuu, qorannoo jabina torsional ho’a gadi aanaa (qormaata Gimen), qorannoo diriirsuu fi qorraa dandamachuu, qorannoo jabina ho’a gadi aanaa, qorannoo dhiibbaa dhaabbataa difoormeeshinii fi dhiibbaa laaffisuu ho’a gadi aanaa fi kkf of keessatti qabata.
Dandeettii ho’a gadi aanaa FKM Tg, Tbri, TR10 fi Torsion Temperature at low temperature (TGem) fi kkfn amala qabaachuu danda’a.Paarameetaroota kun hiika adda addaa kan qaban ta’us walitti dhufeenya murtaa’aa walii isaanii wajjin qabu.
(1) Tg ho’a laastika haala elastikii olaanaa irraa gara haala geejjibaa fi haala geejjibaa gara haala elastikii olaanaatti itti jijjiiramu yoo ta’u, kunis yeroo baay’ee sochii maaykirooskoopii sansalata molakiyuulaa laastikaa kan agarsiisudha.
(2) Tbri ho’a haalawwan ibsaman keessatti miidhaan laastika irratti hin mudanne yoo ta’u, kunis yeroo baay’ee cimina laastikaa ho’a gadi aanaa irratti fayyadamuuf qabuu fi dandeettii miidhaa dandamachuu isaa kan calaqqisiisudha.
(3) TR10 bu’aa viscoelasticity fi crystallization laastikaa ho’a gadi aanaa irratti madaaluuf kan gargaaru yoo ta’u, yeroo baay’ee ho’a gadi aanaa meeshaan laastikaa tokko elastic recovery isaa eeguu danda’u calaqqisiisa.
(4) TGem sibiilli sibiilaa torsional kan dhaabbataa torsional beekamaa qabu akka meeshaa wabii ta’ee fayyadamuun saayimenii kofa guddaa irratti kan qaxxaamuru yoo ta’u, akkuma ho’i hir’achaa deemuun moojuulasiin laastikaa ni dabala, rigidity ni dabala, kofoon torsion immoo hamma Tg irratti salphaatti qaxxaamuruutti hir’ata. Kofoon torshinii laastikaa akkaataa jijjiirama ho’aatiin raawwii ho’a isaa gadi aanaa madaaluu danda’a, yeroo baay’ee ho’a gadi aanaa laastikaan elastiiksii isaa itti eegu calaqqisiisa.
2 FKM Tg, TR10 fi hariiroo Tbri gidduu jiru
Yeroo baayyee kan itti fayyadaman FKM low-temperature embrittlement performance parameters Tg, TR10 fi Tbri dha, dhiyeessaan yeroo baayyee parameter Tg fi TR10 fudhata, ASTM parameter Tbri fudhata, garaagarummaa fi hariiroon murtaa’aan sadan kana gidduu jira.
2. 1 Hariiroo Tg fi TR10 gidduu jiru
TR10 tokkoon tokkoon sadarkaa FKM Tg tti dhihoo dha (garaagarummaan 3 °C hin caalu), kunis Tg fi TR10 lamaan isaanii sochii ho’a gadi aanaa fi ho’a haala geejjibaa sansalata molakiyuulaa laastikaa calaqqisiisuu akka danda’an agarsiisa.
2.2 Hariiroo qabiyyee filoorii FKM fi amaloota cabsuu ho’a gadi aanaa gidduu jiru
FKM baayinarii fi ternaarii waliigalaa keessatti, TR10 qabiyyee filoorii dabaluu wajjin dabalaa deema; yeroo monoomarri afraffaan PMVE jedhamu dhiyaatu qabiyyeen isaa TR10 irratti dhiibbaa guddaa qaba.
Qabiyyeen isaa TR10 irratti dhiibbaa guddaa qaba. Qabiyyeen filoorii dabaluudhaan daangaa ol aanaa teempireechara itti fayyadama FKM fooyyessuu danda’us, yeroo walfakkaatutti garuu, sababa hidhoo CF hidhoo CH bakka bu’a, lallaafummaa sansalata molakiyuulaa fi raawwii ho’a gadi aanaa laastikaa hir’isa.
2.3 Dhiibbaa guutuuwwan amaloota cabbii ho’a gadi aanaa kompaawundoota FKM irratti qaban
Maxxansiin kaarboonii gurraacha N774 Tbri isa gadi aanaa fi ho’a gadi aanaa dandamachuu isa gaarii qaba; maxxansi ziinkii oksaayidii Tbri olaanaa fi ho’a gadi aanaa dandamachuu hamaa qaba; raawwiin ho’a gadi aanaa embrittlement gosoota maxxansitoota shanan garaagarummaa guddaa hin qabu. Erga xiinxalamee booda, erga guutinsa adda addaa itti dabalamee booda, qaawwi fi caasaan sansalata molakiyuulaa FKM gidduu jiru adda adda, fi raawwiin walgitu ho’a gadi aanaa embrittlement adda adda.
Erga xiinxalamee booda, erga guutinsa adda addaa itti dabalamee booda, qaawwi fi caasaan sansalata molakiyuulaa FKM gidduu jiru adda adda, akkasumas amaloonni wal-simuun ho’a gadi aanaa embrittlement adda adda, akkasumas guutaan laastika xiqqaa qabu qabiyyee jeel guddaa fi dandeettii ho’a gadi aanaa fooyya’aa qaba.
2.4 Dhiibbaa adeemsi makaa amaloota cabbii ho’a gadi aanaa kompaawundoota FKM irratti qabu
Adeemsi makaa kunis amaloota ho’a gadi aanaa kan kompaawundoota FKM irratti dhiibbaa qaba. Osoo hin makamin dura pilaastikii gochuun molakiyuulii laastikaa haala gaariin socho’uu danda’a
Dandeettii ho’a gadi aanaa kompaawundii osoo hin makamin dura pilaastikii gochuun fooyya’uu danda’a. Wal’aansi darbiinsa haphii erga kompaawundii dhaabatee booda amaloota faca’iinsa guutuu fi walsimsiisaa fooyyessuu danda’a, akkasumas dandeettii ho’a gadi aanaa fooyyessuu danda’a. Walumaagalatti, bocni dheeratu, viskoositiin Mooney laastikaa gadi bu’a. Yeroo boca baay’isuun Tg laastikaa ni hir’isa, garuu taatee kun guddaa miti, akkasumas Tg fi Tbri laastika FKM yeroo boca adda addaa qabu gidduu garaagarummaan guddaan hin jiru.
3 Xumura
(1) Tg FKM kan TR10tti dhihoo yoo ta’u, kunis sochii ho’a gadi aanaa sansalata molakiyuulaa FKM fi teempireechara haala geejjibaa calaqqisiisuu danda’a, Tbri ammoo kan Tg fi TR10 gadi ta’a.
Tg fi TR10 gadi ta’a.
(2) Amalli ho’a gadi aanaa caccabsuu perooksaayidii salfariized ol’aanaa fluorine FKM fooyya’aa dha, fi amalli ho’a gadi aanaa embrittlement bisphenol binary salfaryized FKM hammaataa dha.
(3) Laastika FKM kaarboonii gurraacha N774n guutame ho’a gadi aanaa dandamachuu fooyya’aa qaba; laastika hamma xiqqaa guutuu qabu qabiyyee jeel ol’aanaa fi ho’a gadi aanaa dandamachuu fooyya’aa qaba.
(4) Lakkoofsi yeroo bocamuu amala ho’a gadi aanaa-cabsuu kompaawundoota FKM irratti dhiibbaa xiqqaa qaba.
