Ku langutiwa: 0 Mutsari: Muhleri wa Sayiti Nkarhi wo kandziyisa: 2025-01-03 Masungulo: Ndhawu
Rhaba, ku nga nchumu lowu nga lavekiki eka tiindasitiri ta manguva lawa, ngopfu-ngopfu yi avanyisiwile hi tinxaka timbirhi: rhaba ya ntumbuluko na rhaba yo endliwa. Tinxaka leti timbirhi ti tirhela switirhisiwa swohambana hambana, kusuka eka mathayere ya mimovha kuya eka switirhisiwa swa vutshunguri, hikokwalaho ka swivumbeko swa tona swo hlawuleka. Ku twisisa ku hambana exikarhi ka rhaba ya ntumbuluko na ya synthetic swina nkoka swinene eka ku hlawula switirhisiwa leswi faneleke eka switirhisiwa swokarhi.
Ku tlakuka ka rhaba yo endliwa yi hundzule tiindasitiri hi ku nyika swin’wana leswi nga ta tirhisiwa ku tlula rhaba ya ntumbuluko, ngopfu-ngopfu eka swiyimo laha swipimelo swa rhaba ya ntumbuluko, swo tanihi ku va yi dyuharile ni swiyimo swa mbango, swi vonakaka. Xihloko lexi xi nghenelela eka ku hambana exikarhi ka tinxaka leti timbirhi ta rhaba, xi lavisisa masungulo ya tona, swivumbeko, matirhiselo na ku khumbeka ka mbango.
Rhaba ya ntumbuluko yi huma eka latex ya misinya ya rhaba, ngopfu ngopfu Hevea brasiliensis. Latex leyi i mati ya masi lawa ya endlaka nxaxamelo wa maendlelo, kukatsa na coagulation naku omisiwa, kuva ya humesa rhaba yoka yinga swekiwanga. Ku byariwa ka misinya ya rhaba switala kuva eka tindzhawu leti hisaka, laha matiko yofana na Thailand, Indonesia na Malaysia hi wona ya humelerisaka ngopfu.
Raba ya ntumbuluko yi dume hi ku olova ka yona lokunene, ku tiya ka yona lokukulu ka ku koka ni ku nga onhaki. Yitlhela yikombisa swivumbeko swa kahle swa gezi naswona yitirha kahle eka tindzhawu ta mahiselo yale hansi. Hambiswiritano, yi ni swipimelo, swo tanihi ku tsandzeka ku lwisana ni ku hisa, ku vonakala ni ozoni, leswi nga endlaka leswaku yi onhaka hi ku famba ka nkarhi.
Raba yo endliwa yi endliwile tani hi ku hlamula eka swipimelo swa rhaba ya ntumbuluko na xilaveko xa nchumu lowu tirhisiwaka hi tindlela to hambana hambana. Raba yo sungula yo endliwa, leyi tiviwaka tanihi Buna, yi endliwe eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20. Ku sukela kwalaho, nhluvuko eka tikhemikhali ta tipolymer wu endle leswaku ku endliwa mixaka yo hambana-hambana ya rhaba yo endliwa, ku katsa ni rhaba ya styrene-butadiene (SBR), rhaba ya nitrile (NBR) na ethylene-propylene-diene monomer (EPDM).
Raba leyi endliweke yi nyikela swilo swo hlayanyana leswinene ku tlula rhaba ya ntumbuluko, swo tanihi ku antswisiwa ka ku lwisana ni ku hisa, tikhemikhali ni ku dyuhala. Yi nga lulamisiwa leswaku yi fikelela swilaveko swo karhi hi ku cinca xivumbeko xa yona xa tikhemikhali. Xikombiso, EPDM yi tiyisela swinene eka maxelo na ozone, leswi endlaka leswaku yiva kahle eka switirhisiwa swale handle, kasi NBR yitiveka hiku lwisana na oyili ya kahle swinene.
Raba ya ntumbuluko yi tirhisiwa ngopfu eka switirhisiwa leswi lavaka ku olova lokukulu na matimba yo koka, ku fana na mathayere ya timovha, mabandhi yo fambisa na swiambalo swa milenge. Hi hala tlhelo, rhaba yo endliwa yi tsakeriwa eka tindhawu leti ku lwisana ni mahiselo lamakulu, tikhemikhali kumbe ku dyuhala swi nga swa nkoka swinene. Hi xikombiso, SBR yi tala ku tirhisiwa eka mathayere ya timovha, kasi rhaba ya silicone yi tirhisiwa eka switirhisiwa swa vutshunguri ni le ka swisirhelelo.
Vuhumelerisi bya rhaba ya ntumbuluko byina ndzhawu ya nkoka swinene eka mbango hikokwalaho ka ku tsemiwa ka makhwati xikan’we naku tirhisiwa ka ti khemikhali eka swimilani swa rhaba. Raba yo endliwa, hambi leswi yi hungutaka ku titshega hi switirhisiwa swa ntumbuluko, yi huma eka switirhisiwa leswi endliweke hi petroliyamu, leswi tlakusaka ku vilela hi ku humesiwa ka khaboni na ku nga onhiwi hi swilo leswi hanyaka. Matshalatshala ya endliwa ku tumbuluxa swin’wana leswinga ta tshama nkarhi woleha, kufana na bio-based synthetic rubber.
Hiku gimeta, ku hlawula exikarhi ka rhaba ya ntumbuluko na ya synthetic swiya hi swilaveko swokarhi swa xitirhisiwa. Hambileswi rhaba ya ntumbuluko yi humelelaka swinene eka ku olova ni ku tiya, rhaba leyi endliweke yi nyikela ku tiya lokukulu eka swilo swa mbango ni tikhemikhali. Nhluvukiso lowu yaka emahlweni eka thekinoloji ya rhaba wu ya emahlweni wu ndlandlamuxa ku koteka ka tinxaka leti hatimbirhi ta rhaba, ku tiyisisa ku yelana ka tona eka tiindasitiri to hambana.
Eka lava tsakelaka ku kambisisa tinxaka to hambana ta rhaba yo endliwa na matirhiselo ya yona, endzela rhaba yo endliwa leswaku u kuma vutivi lebyi nga ni vuxokoxoko.